Kar Hızla Eriyor: Bilim İnsanlarından Kritik Uyarı

Kafkas Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bilimsel bir çalışmada, iklim bozulmasına bağlı olarak yağan karın normalden çok daha hızlı eridiği ve bu durumun doğal ekosistem üzerindeki etkilerinin giderek arttığı tespit edildi. Araştırmada, karın hızlı erimesinin toprağın su tutma kapasitesini azaltarak yer altı sularının oluşumunu olumsuz etkilediği ortaya konuldu.

Kafkas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Kırpık öncülüğünde akademisyen ve öğrencilerin katılımıyla “Kar Erime Hızının Tespiti” başlıklı bir çalışma gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında kuzey ve güney yönleri, gölgelik alanlar ile düz arazilerde 10 gün boyunca kar erime hızına ilişkin veriler toplandı.

Araştırmanın ilk gözlemlerine göre karın geçmiş yıllara kıyasla daha kısa sürede eridiği belirlendi. Prof. Dr. Mehmet Ali Kırpık, hızlı eriyen karın doğal ekosistem açısından beklenen faydayı sağlamadığını belirterek, karın kısa sürede erimesinin toprak, dere ve göl gibi doğal kaynaklara yeterli katkı sunamadığını ifade etti.

Kırpık, karın normal şartlarda yavaş yavaş eriyerek toprağa süzülmesi gerektiğini belirterek, bu sürecin yer altı sularının oluşumunda önemli rol oynadığını söyledi. Ancak sıcaklıkların ani yükselmesi nedeniyle bir ayda erimesi gereken kar kütlesinin yaklaşık bir hafta gibi kısa bir sürede eriyebildiğine dikkat çekti.

İklim bozulmasına neden olan faktörlerin başında ise sera gazı salınımlarının geldiği ifade edildi. Sera gazlarının atmosferde biriken enerjiyi tutarak sıcaklık artışına neden olduğunu belirten Kırpık, bu durumun özellikle yüksek rakımlı bölgelerde kar ve buz kütlelerinin daha hızlı erimesine yol açtığını söyledi.

Kar kütlelerinin hızlı erimesinin yalnızca su kaynaklarını değil, aynı zamanda toprağın verimli üst katmanını da etkilediği belirtiliyor. Ani erime sonucunda oluşan su akışlarının erozyona neden olabildiği, bunun da toprak kaybı ve su kirliliği gibi çevresel sorunları beraberinde getirdiği ifade edildi.

Araştırmada ayrıca Doğu Anadolu Bölgesi’nde bu yıl son 10 yılın en yoğun kar yağışlarından birinin yaşandığına dikkat çekildi. Ancak kar yağışının yoğun olmasına rağmen hızlı erime nedeniyle bu suyun önemli bir bölümünün yer altı sularına katkı sağlamadan yüzey akışıyla kaybolabildiği vurgulandı.

Prof. Dr. Mehmet Ali Kırpık, yer altı sularının azalmasının dere, akarsu ve göller üzerinde de etkiler oluşturduğunu belirterek, bazı su kaynaklarının kuruduğunu ya da kurumaya yüz tuttuğunu ifade etti. Bu duruma örnek olarak tamamen kuruyan Kuyucuk Gölü ile su seviyesi düşen Beyşehir Gölü gösterildi.

Araştırma sonuçlarına göre kar erime hızının kontrol altına alınabilmesi için sera gazı salınımının azaltılması gerektiği ifade edildi. Uzmanlar, yeşil ve ormanlık alanların artırılması, çayır ve meraların bilinçli kullanılması, fosil yakıt tüketiminin azaltılması ve karbon ayak izinin düşürülmesi gibi önlemlerin önemine dikkat çekiyor.