Kar 2 Metreyi Aştı, Teknoloji Sustu: Ataların Yöntemi Devreye Girdi!

Bitlis merkeze bağlı Başhan köyü, kış mevsiminin en ağır şartlarının hüküm sürdüğü coğrafyalardan biri. Şehir merkezlerinde kar romantik bir manzara iken, burada yaşamın ta kendisi, bazen de en büyük zorluğu demek. Kar kalınlığının yer yer 2 metreyi aştığı, yolların kapandığı ve motorlu araçların işlevsiz kaldığı bu günlerde, köylüler hayvanlarını hayatta tutabilmek için asırlık bir geleneği, "kızaklı imeceyi" devreye sokuyor.

Yazın Dağa Çıkarılan "Hayat Depoları"

Bu mücadelenin hazırlığı aslında aylar öncesinden, yazın kavurucu sıcaklarında başlıyor. Köylüler, arazinin sarp yapısı nedeniyle traktörlerin giremediği yüksek tepelere tırmanarak tırpanla ot biçiyor ve meşe ağaçlarının yapraklı dallarını topluyor. O gün köye indirilmesi imkansız olan bu yemler, kışın kullanılmak üzere dağ başlarında, kuytu noktalarda istiflenerek adeta birer "erzak deposu" gibi saklanıyor.

Kış gelip de her yer beyaz örtüyle kaplandığında, o saklanan hazinelere ulaşma vakti geliyor. Ancak bu, hiç de kolay bir yolculuk değil.

Kızaklarla Zorlu Yolculuk

Karın sertleşmesini ve zeminin uygun hale gelmesini bekleyen besiciler, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte tahtadan yapılmış, altı metal şeritli geleneksel kızaklarını alarak yola koyuluyor. Metrelerce karın üzerinde batmadan ilerleyebilmek için büyük bir efor sarf eden köylüler, kilometrelerce yürüyerek istif alanlarına ulaşıyor.

Burada, karların altından çıkarılan kuru otlar ve besleyici meşe yaprakları (gözenk), büyük bir titizlikle kızaklara yükleniyor. Yüklenen kızaklar, uçurumlu yollardan, dik yamaçlardan insan gücüyle kaydırılarak köye, hayvan barınaklarına ulaştırılıyor.

"İmece" Ruhu Karda Çiçek Açıyor

Başhan köyü sakinleri için bu süreç sadece bir iş değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmanın en saf hali. Tek başına yapılması imkansız olan bu nakliye işlemi, "imece" usulüyle gerçekleştiriliyor. Komşular birbirine yardım ediyor, birinin otu bittiğinde diğeri kızağını alıp yardıma koşuyor.

Köylüler, "Bu bizim kaderimiz değil, geleneğimiz" diyor. Kızaklarla yem taşımanın bölge hayvancılığının sürdürülebilmesi için hayati önem taşıdığını vurgulayan vatandaşlar, "Kışın şartlar ne kadar zor olursa olsun, hayvanlarımızı aç bırakamayız. Yazın o sıcakta nasıl ter döktüysek, kışın da bu soğukta o emeğin karşılığını alıp hayvanlarımıza yediriyoruz. Birlikte hareket edince zorluklar kolaylaşıyor" ifadelerini kullanıyor.

Teknolojinin çaresiz kaldığı noktada, insan iradesinin ve dayanışmanın zaferi olan bu görüntüler, Anadolu insanının üretmekten asla vazgeçmediğinin en güzel kanıtı olarak kayıtlara geçiyor.

Editörün Notu: "Şehirde süpermarketten ekmek almaya giderken 'hava çok soğuk' diye şikayet ettiğimiz anlarda, Bitlisli bu besicileri düşünmek gerek. Bir bağ ot için 2 metre karda, sırtında yükle kilometrelerce yürümek... Bu sadece hayvancılık değil, bu bir yaşama tutunma sanatıdır. O sütün, peynirin, etin soframıza gelene kadar geçtiği meşakkatli yolu görünce, emeğe saygı duymamak elde değil. Başhan köylüleri, 'imece' kelimesinin sözlük anlamını değil, gerçek anlamını yaşıyor ve yaşatıyor."

HABER ÖNERİSİ: Kar 1.5 Metre, Hava -30 Derece: Genç Doktorun Fedakarlığı Ağlattı!