Kahveye ve Tatlıya Sınır: Hastalar Bayramda Nasıl Beslenmeli?

Diyetisyen Meral Tansu Ayışık, bayramda sindirim sorunlarına karşı uyardı: Porsiyonları küçültün, günde 2 fincan kahve ve 4 bardak çayı aşmayın.

Ramazan ayında uzun süreli açlığa alışan metabolizmanın, bayramla birlikte aniden ağır ve kalorili yiyeceklerle karşılaşması, sindirim sorunlarına ve istenmeyen kilo artışlarına adeta davetiye çıkarıyor. Medical Park TEM Hastanesi’nden Diyetisyen Meral Tansu Ayışık, geleneksel lezzetlerle dolup taşan bayram sofralarında doğru beslenme stratejileri uygulayarak, porsiyon kontrolü ve yeterli su tüketimiyle bu dönemin hasarsız ve sağlıklı bir şekilde atlatılabileceğini vurguladı.

KAHVALTIYI ATLAMAYIN VE SARMALARI YOĞURTLA DENGELEYİN

Bayram sabahı özlenen o zengin kahvaltıların dengeli bir şekilde yapılması metabolizmanın uyanışı için büyük önem taşıyor. Diyetisyen Ayışık, gün boyu tokluk hissini korumak için bu öğünün kesinlikle atlanmaması gerektiğini belirterek; yumurta, peynir, avokado veya zeytin gibi sağlıklı yağ kaynaklarının yanında siyez, çavdar, tam tahıllı veya ekşi mayalı ekmeklerin masada mutlaka yer almasını öneriyor. Geleneksel sofraların vazgeçilmezi olan börek ve sarma gibi lezzetleri tamamen yasaklamak yerine akılcı çözümler sunan uzman isim, ekmek yerine bunlardan sadece birinin seçilmesini tavsiye ediyor. Özellikle sarmanın yanında bir kase yoğurt tüketmek, porsiyon kontrolünü sağlarken tokluk süresini de maksimuma çıkarıyor. Ayrıca "nasıl olsa diyetim bozuldu" bahanesiyle gün boyu mutfağa gidip gelerek kurabiye veya şeker yemek ve ziyaretlere tamamen aç karnına gitmek, gün sonunda fark edilmeden yüksek kalori alımına yol açan en büyük ve en sık yapılan beslenme hataları olarak sıralanıyor.

ÇAY, KAHVE VE SIVI KALORİLERDE KRİTİK SINIR

Bayram ziyaretlerinin olmazsa olmazı içecek ikramlarında da gizli tehlikeler yatıyor. Ayışık, sıvı tüketiminde suyun mutlaka ön planda tutulması gerektiğini vurgulayarak, günlük en fazla 2 fincan kahve ve 4 bardak siyah çay içilmesini, bitki çaylarının ise kişisel toleransa göre 3-4 bardakla sınırlandırılmasını tavsiye ediyor. Şekerli çaylar, meyve suları ve gazlı içecekler gibi sıvı kalorilerin çok daha hızlı kilo aldırdığını belirten Ayışık, tatlı tüketiminde de kilo kaybı beklemek yerine kan şekeri dengesini korumaya odaklanılması gerektiğini söylüyor. Uzman diyetisyene göre kahvenin yanında ara öğün olarak tüketilecek 1-2 kare çikolata en masum alternatif. Gün içinde çok fazla kaçırıldığı düşüncesiyle akşam yemeğini tamamen atlamanın da metabolizmayı yavaşlatıp bozduğunu ifade eden Ayışık, bunun yerine sebze ve protein ağırlıklı daha hafif bir akşam menüsüyle günün dengelenebileceğini belirtiyor.

KRONİK HASTALARA VE MİDE RAHATSIZLIĞI OLANLARA HAYATİ UYARI

Reflü veya gastrit gibi mide rahatsızlığı bulunan kişilerin, uzun süre aç kalıp bir anda yemeğe yüklenmekten kaçınarak az ve sık beslenme düzenini mutlaka korumaları gerekiyor. Aşırı çay, kahve, gazlı içecekler ve çok yağlı yiyeceklerin bu mide şikayetlerini alevlendirdiğini belirten Ayışık, yemek sonrası yapılacak kısa yürüyüşlerin sindirimi büyük ölçüde desteklediğini ekliyor. İşin daha kritik boyutu ise diyabet, hipertansiyon ve kalp hastalarında ortaya çıkıyor. Bu hastaların porsiyon kontrolünde ekstra titiz davranması, tuz içeriği yüksek gıdalar ile kızartmalardan kesinlikle uzak durması şart. Kan basıncını aniden fırlatan salamura ürünler ve işlenmiş etler tansiyon ve kalp hastaları için büyük risk taşırken, diyabetlilerin şerbetli tatlılar yerine küçük porsiyonlu sütlü tatlıları seçmesi öneriliyor. Bayram sonrasında o meşhur ani ve kısıtlayıcı şok diyetlerden de kesinlikle uzak durulması gerektiğini belirten uzman isim, sebze, lif ve protein ağırlıklı beslenerek, su tüketimini ve fiziksel aktiviteyi artırarak bedenin o sağlıklı dengeye yeniden ve kalıcı olarak kavuşabileceğini sözlerine ekliyor.

EDİTÖRÜN NOTU: "Nasıl olsa diyet bozuldu" isyanıyla çıkılan bayram turları, aslında sadece tartıdaki rakamları değil, doğrudan metabolik sağlığımızı vuruyor. Uzmanların 2 fincan kahve, 4 bardak çay gibi o ince hesapları yapmasının nedeni, geleneksel misafirperverliğimizin bedelini acil servislerde mide krampları, reflü atakları ve fırlayan tansiyonlarla ödemememiz içindir. Sarmanın yanına bir kase yoğurt önermek veya kahvenin yanına sadece 1-2 kare çikolata eklemek, kültürümüzü ve ikramlarımızı yasaklamadan onu bilimle evcilleştirmektir. Bayramı sevdiklerimizle gerçekten huzur içinde geçirmek istiyorsak, o dördüncü bardak çayı ve tabağa zorla konulan o ikinci dilim böreği kibarca, sağlığımızı öne sürerek reddetmenin de yeni nesil bir bayramlaşma adabı olduğunu toplum olarak kabul etmeliyiz.