Vize Engelini Sanatla Yıktı: Teller ve Tüller Berlin Galeri Fantom’da Buluştu

Anadolu’nun bereketli topraklarından filizlenen sanat, uluslararası arenada ses getirmeye devam ediyor. Kenan Yavuz Etnografya Müzesi ve İyilik İçin Sanat Derneği’nin vizyoner iş birliğiyle hayata geçirilen sanatçı rezidans programının ilk meyvelerinden olan ve programın ilk konuk sanatçısı unvanını taşıyan Loya Kader Öztürkmen, sanatsal yolculuğunda dev bir adım daha attı. Genç sanatçı, kariyerinin ikinci kişisel sergisi olan ve uzun süredir üzerinde titizlikle çalıştığı "Dünden Sonra, Yarından Önce, Şimdi" isimli seçkisini, Avrupa’nın sanat başkentlerinden Berlin’de sanatseverlerin beğenisine sundu. 25 Ocak 2026 tarihinde Berlin Galeri Fantom’da kapılarını açan sergi, izleyiciyi zaman, mekan ve sınırlar üzerine derin bir sorgulamaya davet ediyor.

Anadolu’nun Belleği Berlin Duvarlarını Aştı

Loya Kader Öztürkmen’in sanat pratiğinin merkezinde, Anadolu kültürüyle özdeşleşmiş simgeler güçlü bir yer tutuyor. Sanatçının "Eleğin Hafızası" adını verdiği seri, bu sergide de başrolü üstleniyor. Anadolu insanının buğdayla, toprakla ve alın teriyle kurduğu binlerce yıllık ilişkiye saygı duruşunda bulunan Öztürkmen, sergi alanına yerleştirdiği dev elek enstalasyonuyla dikkat çekiyor.

Bu dev elek, sadece bir tarım aleti olmanın ötesinde, Anadolu’nun kolektif belleğini, geçmişten bugüne süzülen kültürel mirası ve yaşanmışlıkları temsil ediyor. İlk kişisel sergisiyle uluslararası kültür mirası ödüllerine layık görülen sanatçı, bu başarısını Berlin’deki sergisiyle perçinleyerek yerel değerleri evrensel bir dille anlatmayı başarıyor.

Vize Engeli Sanatın Diline Dönüştü: "Sınır" Kavramı

Serginin arka planında ise sanatçının yaşadığı kişisel bir deneyimin sanatsal dışavurumu yatıyor. Öztürkmen, daha önce aldığı bir yurt dışı davetinde karşılaştığı "vize engeli"ni, bir hayal kırıklığı olarak bırakmayıp üretim sürecinin bir parçası haline getirdi. Bu engelleme, sanatçının zihninde "sınır" kavramının belirginleşmesine ve materyal seçiminde radikal bir değişikliğe gitmesine neden oldu.

Yaşamı ve sürekliliği sembolize eden elek, tül ve file gibi yumuşak malzemelerle başladığı yolculuğuna, bu kez sertliği, gerilimi, direnci ve sınırları temsil eden "tel" materyalini ekledi. Sanatçı bu dönüşümü, "Tel benim için hem sınır hem bağ. Tıpkı geçmişle gelecek arasında durduğumuz o ‘şimdi’ anı gibi" sözleriyle özetliyor. Bu yaklaşım, serginin ismindeki zaman vurgusuyla da birebir örtüşüyor.

Tül ve Telin Dansı: Gerçeklik İllüzyonu

İstanbul Pangaltı’daki yeni atölyesinde şekillenen bu yeni dönem çalışmaları, sanatçının multidisipliner yaklaşımını gözler önüne seriyor. Sürdürülebilir materyaller kullanma hassasiyetini sürdüren Öztürkmen; elek, tül ve file gibi geçirgen, hafif ve naif malzemeleri, telin soğuk ve dirençli yapısıyla bir araya getiriyor.

Ortaya çıkan eserler, izleyiciye görsel bir illüzyon sunuyor. Telin katılığı ile tülün hafifliği arasındaki tezat, zamanın akışını ve belleğin sürekliliğini somut bir forma dönüştürüyor. Oluşturulan geçirgen katmanlar, izleyiciyi eserin içine çekerken aynı zamanda modern dünyanın bulanıklaşan gerçeklik algısına ve mesafelere gönderme yapıyor. "Dünden Sonra, Yarından Önce, Şimdi" sergisi, 2 Şubat tarihine kadar Berlin Galeri Fantom’da ziyaretçilerini zamanın ve sınırların ötesinde düşünsel bir yolculuğa çıkarmaya devam edecek.

Editörün Notu: "Sanatın en büyüleyici yanı, 'hayır' cevabını 'evet'e dönüştürebilme gücüdür. Loya Kader Öztürkmen, karşısına çıkan bürokratik bir duvarı, yani vize engelini, elinin tersiyle itmek yerine onu sanatının ham maddesi yapmış. O teller, ona 'dur' diyen sınırlardı; şimdi ise Berlin'in göbeğinde onun sanatını sergileyen birer estetik objeye dönüştü. Bir sanatçının, yaşadığı engellenmişlik hissini bu kadar zarif bir direnişe dönüştürmesi ayakta alkışlanacak bir tavır."

HABER ÖNERİSİ: ABD Orta Doğu’da Hava Tatbikatı Başlatıyor: Bölge Alarmda