Kayseri'nin Asırlık Bayram Geleneği: Nohutlu Yahni Mesaisi

Kayseri'de arife günü hazırlanan ve bayram sabahı sofraların vazgeçilmezi olan asırlık gelenek nohutlu yahni için lezzetli mesai başladı.

Kayseri'de yüzyıllardır sürdürülen ve özellikle kent merkezinde doğup büyüyen aileler tarafından büyük bir özenle yaşatılan geleneksel nohutlu bayram yahnisi için mutfaklarda hummalı bir hazırlık başladı. Bayramın değişmez tadı olarak nitelendirilen bu özel yemeğin serüveni, arife günü akşamından başlıyor. İnce ince doğranan 10 ila 12 baş soğan, acısının tamamen çıkması için sabaha kadar suda bekletiliyor. Aynı şekilde kişi sayısına göre ayarlanan nohutlar da akşamdan suya yatırılarak tam 12 saat boyunca ıslatılıyor. Sabah olduğunda ise pişirme işlemine geçilmeden önce nohutların kabukları tahta bir takoz, elek veya el yardımıyla bastırılıp sürtülerek tek tek ve büyük bir sabırla soyuluyor.

PEHLİ ETİYLE BULUŞAN ASIRLIK BAYRAM KAHVALTISI

Zahmetli ön hazırlıkların ardından büyük bir tencerede soğan, kabuğu özenle soyulmuş nohut, salça ve yağ buluşuyor. Bu eşsiz lezzete asıl karakterini veren ise "pehli" adı verilen koyunun kaburga eti veya but eti oluyor. Arife gününden tüm detayları tamamlanan ve bayram sabahı erkenden ocağa konulan yahni, daha sonra ailenin en büyüklerinin evinde toplanıldığı o bereketli geleneksel bayram kahvaltısı sofralarına gururla taşınıyor. Kentte aşçılık yapan Yaşar Koçer de bu yemeğin Kayseri'nin en önemli bayram geleneklerinden biri olduğunu vurgulayarak, kuzu etinin veya dana etinin kuşbaşı şeklinde doğranarak da bu eşsiz yemeğin yapılabileceğini belirtiyor.

GENÇ NESİLLERE AKTARILMASI GEREKEN KÜLTÜREL MİRAS

Kayseri'de dini bayramlarda ailenin en büyüğünün evinde toplanılarak misafirlere özellikle yahni ikram edilmesinin olmazsa olmaz bir kural olduğunu anlatan tecrübeli aşçı Koçer, bu derin kültürün mutlaka yaşatılması gerektiğinin altını çiziyor. Eskilerin özenle hazırladığı bu reçetelerin tıpkı ramazan davulcusu geleneğini bilmek gibi yeni ve genç nesillere eksiksiz aktarılmasını savunan Koçer, yahninin sırrını da paylaşıyor. Kullanılan ürünlerin kalitesinin yemeğin temelini oluşturduğunu belirten usta aşçı, bu kaliteli malzemelere biraz da maharetli bir "el lezzeti" eklendiğinde ortaya çıkan o geleneksel nohutlu yahninin tadına asla doyum olmayacağını ifade ediyor.

EDİTÖRÜN NOTU: Bayramların tatil köylerine veya lüks otellere kaçış biletine dönüştüğü günümüz modern dünyasında, Kayseri'nin bu zahmetli yahni geleneği aslında bize ailenin ve emeğin gerçek anlamını hatırlatıyor. Arife gününden 12 saat boyunca nohut ıslatmak, 10-12 baş soğanın acısını almak için sabaha kadar beklemek ve nohutları tahta bir takozla tek tek soymak... Tüm bunlar sadece bir karın doyurma eylemi değil; ailenin en büyüğünün masasına duyulan saygının ve o sofrada buluşacak olan sevdiklerine verilen kıymetin mutfaktaki somut karşılığıdır. "Pehli" etiyle pişen bu asırlık miras, hazır tüketim ve fast-food kültürüne direnen Anadolu irfanının en lezzetli ve en birleştirici direnişidir.