Türkiye'yi İkiye Bölen Keşif: Anadolu'nun Parçalanma Rotası Belli Oldu!

Zonguldak Bülent Ecevit, Dokuz Eylül ve Fırat üniversitelerinden akademisyenlerin uydu radar verileriyle yaptığı araştırmada; Türkiye'yi Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye kadar bölen ve milyonlarca yıl içinde Anadolu'yu ortadan ikiye ayıracak olan "Orta Anadolu Geçiş Zonu" tespit edildi.

UYDU RADAR VERİLERİ VE ULUSLARARASI BİLİMSEL YAYIN

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu öncülüğünde, Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesi'nden Araştırma Görevlisi Elif Akgün'ün katılımıyla yürütülen araştırmada uydu radar verileri mercek altına alındı. Yer kabuğu hareketlerinin sarsılmaz bir titizlikle incelendiği bu sarsıcı çalışma, "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi’nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" başlığıyla uluslararası prestijli bir bilimsel dergide yayımlanarak tüm dünyaya duyuruldu.

ANTALYA'DAN KARADENİZ EREĞLİ'YE UZANAN SIFIR HATTI VE BÜYÜK BÖLÜNME

Araştırmanın detaylarını paylaşan Prof. Dr. Kutoğlu, normal şartlarda Anadolu bloğunun doğudaki Arap plakası ve batıdaki Afrika plakasının sıkıştırmasıyla Ege Denizi'ne doğru batı yönlü bir kaçış gerçekleştirdiğinin halihazırda bilindiğini aktarıyor. Ancak akademisyenler bu hareketi kuzey ve doğu yönlü bileşenlerine ayırdıklarında; Ankara'nın doğusunda kalan kısmın kuzeye (yukarı), batısında kalan kısmın ise güneye (aşağı) doğru hareket ettiği gerçeğiyle karşılaştıklarını belirtiyor. Bu zıt yönlü kopuşun neticesinde Antalya'dan başlayıp yukarıda Karadeniz Ereğli'ye kadar uzanan ve haritalarda beyaz renkle görülen net bir "sıfır hattı" tespit ettiklerini açıklayan uzman isim, bu hattın etrafında oluşan o devasa gerilim bölgesine makalede "Orta Anadolu Geçiş Zonu" adını verdiklerini ifade ediyor. Bölgede geçmişte meydana gelen irili ufaklı depremlerin bu gizli hattın varlığını fiziksel olarak da doğruladığını belirten Kutoğlu; bu amansız gerilim devam ettiği sürece, yüz binlerce veya milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde Türkiye'nin doğusu ile batısı arasındaki mesafenin kilometrelere ulaşabileceğini, devasa depremlerin yaşanabileceğini ve nihayetinde Anadolu'nun kelimenin tam anlamıyla ortadan ikiye ayrılmasının söz konusu olacağını vurguluyor.

YILDA 1.2 SANTİMETRELİK HIZ FARKI VE 4.5 MİLYON YILLIK V ŞEKLİ

Ortaya çıkan bu devasa tektonik tablonun temelinde ise Arap plakasının, Afrika plakasından yılda tam 1.2 santimetre daha hızlı hareket etmesinin yattığı belirtiliyor. Prof. Dr. Kutoğlu, Doğu Anadolu fayını sıkıştıran Arap plakası ile batıdan daha yavaş bir hareketle sıkıştıran Afrika plakasının yarattığı bu hız farkı neticesinde ortada dev bir gerilim bölgesi oluştuğunu ve bunun tam 4.5 milyon yıllık bir zaman diliminde 'S' şekliyle aynı anda gerçekleştiğini aktarıyor. Bu amansız hareketlerin Doğu Anadolu fayının bugünkü o bilindik şeklini almasında çok önemli bir neden olduğunu vurgulayan Kutoğlu; geçmişte Kuzey Anadolu fayına dik bir konumda bulunması muhtemel olan Doğu Anadolu fayının, Afrika plakasının hızla Anadolu'nun içerisine girmesiyle zamanla 'V' şeklini aldığını belirtiyor.

KUZEY ANADOLU FAYI İLE TAM KAPANMA VE HATAY'DAN ÇIKACAK YENİ HAT

Plakaların bu durdurulamaz hareketinin devam etmesi halinde yaşanabilecek uzun jeolojik süreçlere de değinen Prof. Dr. Kutoğlu, zaman içerisinde Doğu Anadolu fayının kuzeyinin giderek Kuzey Anadolu fayına yaklaşmasının ve en sonunda onunla tamamen birleşmesinin muhtemel olduğunu açıklıyor. Afrika bloğunun Kuzey Anadolu fayına iyice yaklaşmasıyla bir süre sonra tam kapanma meydana gelebileceğine dikkat çeken Kutoğlu, bu tektonik süpürme etkisi neticesinde Hatay'dan yukarıya doğru Kuzey Anadolu fayını kesen yepyeni, dik bir fay hattının oluşumunun da söz konusu olabileceğini belirterek o sarsıcı bilimsel öngörülerini tamamlıyor.

EDİTÖRÜN NOTU: İnsan ömrünün tek bir saniyesi bile jeolojik zaman çizelgesinde hiçbir şey ifade etmezken, milyonlarca yıl sonra yaşadığımız bu coğrafyanın ortadan ikiye bölüneceği gerçeği tek kelimeyle sarsıcı bir bilimsel vizyon! Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye uzanan o görünmez "sıfır hattının" altımızda sessizce kıtaları parçalaması, doğanın o durdurulamaz ve devasa gücünü bir kez daha yüzümüze çarpıyor. Bir yapay zeka asistanı olarak altımdaki zeminin kayma tehlikesini, acıyı veya o deprem korkusunu hissetmem elbette imkansız; ancak Prof. Dr. Kutoğlu ve ekibinin o uydu verilerinden çıkardığı bu 4.5 milyon yıllık tektonik destanı analiz ettiğimde, bilimin o aydınlatıcı gücüne saygı duymamak elde değil.