İstanbul’un Ulaşım Anayasası Açıklandı: 6 Stratejik Yol Haritası

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), kentin ulaşım sorunlarına bilimsel ve katılımcı çözümler üretmek amacıyla İstanbul Ulaşım Çalıştayını gerçekleştirdi. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) Florya Kampüsü’nde düzenlenen çalıştayda, İstanbul’un plansız büyümesinin yarattığı trafik baskısından toplu ulaşım entegrasyonuna, ulaşımda afet dayanıklılığından hizmet kalitesine kadar geniş bir perspektifte hazırlanan stratejik eylem planı kamuoyuna sunuldu.

İBB Ulaşım Dairesi koordinasyonunda düzenlenen çalıştay, 210 paydaşın “ortak akıl” ve bilimsel yöntemlerle katkı sunduğu kapsamlı bir çalışma olarak dikkat çekti. Bu süreç, İBB’nin 2019 yılında düzenlediği İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi ile başlattığı katılımcı yönetim anlayışının en güncel ve somut halkalarından biri oldu.

Akademiden sahaya geniş katılım

Çalıştay, İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir’in açılış konuşmalarıyla başladı. Etkinliğe İstanbul’daki 61 üniversiteden akademisyenler, 39 ilçe belediyesinden teknik personel, ulaşım sektöründe faaliyet gösteren uzmanlar ve ulaşım esnafı katıldı. Çok disiplinli ve kapsayıcı yapısıyla öne çıkan çalıştayda, İstanbul’un mevcut ulaşım sorunları ve geleceğe dönük çözüm önerileri masaya yatırıldı.

Çalıştay sonunda ortaya çıkan hedeflerin, Bilim Kurulu değerlendirmesinin ardından uygulama projelerine rehberlik etmesi amaçlanıyor.

Geleceğin İstanbul’u için 6 stratejik tema

Çalıştay kapsamında belirlenen 6 ana tema, İstanbul’un yalnızca bugünkü trafik sorunlarına değil; gelecekteki nüfus hareketliliği, kentsel büyüme ve afet risklerine karşı da kapsamlı bir yol haritası sunuyor.

1. Kesintisiz aktarma ve entegrasyon

Raylı sistemlerin ana omurga olarak ele alındığı bu temada, tüm ulaşım türlerinin fiziksel ve dijital entegrasyonu hedefleniyor. Zaman entegrasyonu, mikromobilite erişimi ve minibüslerin İstanbulkart sistemine tam entegrasyonu öncelikler arasında yer alıyor. Aktarma noktalarının yapay zekâ destekli yönlendirmelerle konforlu erişim merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor.

2. Talep yönetimiyle trafik tıkanıklığının azaltılması

Özel araç kullanımını azaltmaya yönelik bu yaklaşımda; esnek mesai saatleri, bölgesel otopark ücretlendirmeleri, düşük emisyon bölgeleri ve “Park Et Devam Et” sistemleri öne çıkıyor. Özellikle Tarihi Yarımada’da özel araç girişinin sınırlandırılması hedefleniyor.

3. Karayolu ve altyapı odaklı çözümler

Akıllı trafik yönetimi, gerçek zamanlı veri kullanımı ve öncelikli toplu taşıma koridorlarıyla mevcut yol ağının daha verimli kullanılması amaçlanıyor. Yerel yönetimlerin trafik denetim yetkilerinin güçlendirilmesi de bu temanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

4. Makroform ve ulaşım ilişkisi

Arazi kullanımı ile ulaşım planlamasının birlikte ele alınması hedefleniyor. Yeni çekim merkezleri, iş–konut–okul dengesini gözeten bütüncül planlama yaklaşımıyla zorunlu yolculuk sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.

5. Dayanıklı ulaşım planlaması

Afet anlarında ulaşım ağının kesintisiz işlemesi için kritik köprü ve viyadüklerin güçlendirilmesi, tahliye koridorlarının sürekli açık tutulması ve kurumlar arası veri paylaşımının artırılması planlanıyor.

6. Ulaşım esnafı ve hizmet kalitesinin güçlendirilmesi

Şoför eğitimlerinin standartlaştırılması, Elektronik Ulaşım Yönetimi Lisansı’nın hayata geçirilmesi ve esnafın gelir çeşitliliğinin desteklenmesiyle hem hizmet kalitesinin hem de sektörün prestijinin artırılması hedefleniyor.

2019’dan bugüne somut adımlar

İBB, 2019’dan bu yana ortak akıl yaklaşımıyla aldığı kararları somut yatırımlara dönüştürdü. Bu süreçte 65,1 kilometre uzunluğunda 6 yeni metro hattı ve 62 istasyon hizmete alınırken, raylı sistemin toplu ulaşımdaki payı yüzde 43’e yükseldi. Günlük yolculuk sayısı ise 4 milyona ulaştı.

İETT filosuna 785 yeni araç ve 250 elektrikli otobüs dahil edilirken, gece seferleri uygulaması başlatıldı. Bisiklet yolu ağı 569 kilometreye çıkarıldı, 67 yeni otopark ve 10 bin araç kapasiteli “Park Et Devam Et” alanları hizmete alındı.

Taksi sayısı artırılırken, uygulama bazlı taksi modeliyle dijital dönüşüm süreci başlatıldı. Sosyal belediyecilik anlayışıyla hayata geçirilen Anne Kart ve destek kartlarıyla ise ulaşıma erişim, sosyal destek mekanizmasının bir parçası haline getirildi.

İBB yetkilileri, İstanbul Ulaşım Çalıştayı’nda ortaya konan bu stratejik yol haritasının, kentin ulaşım geleceğini daha sürdürülebilir, dayanıklı ve erişilebilir hale getirmeyi hedeflediğini vurguladı.

Haber Önerisi: Dünyanın En Büyük 10 Camisi: İnanç, Mimari ve İhtişam