Bursa'da 700 Yıllık Dev Eser: Berkuk Kur'an-ı Kerim'i Sergileniyor

Tarihin tozlu sayfaları bazen siyasi antlaşmalarla değil, paha biçilemez sanat eserlerinin fısıldadığı zarafetle yazılır. Devletlerin birbirleriyle olan sarsılmaz bağları, savaş meydanlarındaki kılıç seslerinde olduğu kadar, ince bir zevkle işlenmiş hediyelerin ihtişamında da gizlidir. İşte bu tarihi diplomasinin ve derin maneviyatın en görkemli örneklerinden biri, tam 11 yıl aradan sonra yorgunluğunu üzerinden atarak yeniden gün yüzüne çıktı. Memlük Sultanı Berkuk'un 14'üncü yüzyılda Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid Han'a hediye ettiği ve literatüre kendi adıyla kazınan 700 yıllık 'Berkuk Kur'an-ı Kerim'i', asırlara meydan okuyan duruşuyla Bursa'da tarih meraklılarıyla buluştu.

HAÇLI İTTİFAKINA KARŞI İKİ SULTANIN MANEVİ MÜHRÜ

Bu devasa eserin varoluş gayesinin arkasında sadece dini bir ritüel değil, aynı zamanda çok keskin bir jeopolitik strateji yatıyor. Dönemin çetin şartlarında Haçlı ordularına karşı varoluş mücadelesi veren İslam dünyası, bu eser aracılığıyla iki büyük gücün manevi kenetlenmesine şahitlik etmişti. Eserin diplomatik arka planını aydınlatan İl Kültür ve Turizm Müdürü Kamil Özer, 1380'de kaleme alınan bu şaheserin, 1396 yılında Sultan Murad Han'ın türbesinde tilavet edilmesi niyetiyle Bursa'ya gönderildiğini hatırlattı. Özer, dönemin iki kudretli İslam hükümdarının bu hamlesini sıradan bir hediyeleşme değil, zorlu yıllarda Mısır ile Anadolu'yu birbirine bağlayan güçlü bir "birlik mesajı" olarak yorumladı.

Sıradan bir kitabın çok ötesine geçen ve dört farklı Türk-İslam sanatını tek bir ciltte ustalıkla eriten eserin öne çıkan benzersiz özellikleri kayıtlarımıza şu şekilde yansıdı:

Fiziksel sınırları zorlayan bir işçilikle hazırlanan eser tam 30 kilogram ağırlığında.

57,5 x 87 santimetre ebatlarında ve 18 santimetre kalınlığında olan devasa sayfaların tamamı özel üretim kağıtlardan oluşuyor.

Ayetlerin çevresinde nadide hat sanatı, altın yaldızlı bezemeler ve dönemin estetiğini yansıtan zengin tezhip süslemeleri göz kamaştırıyor.

700 YILLIK FETİH COŞKUSUYLA BABA OCAĞINA DÖNÜŞ

Bugün Türk İslam Eserleri Müzesi olarak hizmet veren asırlık Yeşil Medrese'nin taş duvarları arasında yankılanan bu açılış töreni, kentin kültürel hafızası için de büyük bir kilometre taşı oldu. 2015 yılına kadar bu müzede muhafaza edilen ancak yılların getirdiği yorgunluk nedeniyle Yazma Eserler Kurumu tarafından uzun bir restorasyona alınan eser, usta ellerde adeta küllerinden yeniden doğdu.

Bursa'nın fethinin 700'üncü yıl dönümüne denk gelen bu manidar kavuşmada hislerini aktaran Bursa Valisi Erol Ayyıldız, bu eşsiz mirasa ev sahipliği yapmanın sıradan bir bürokratik gelişme değil, adeta ecdadın bir lütfu ve "bir nasip işidir" diyerek geçmişi hürmetle yad etti. Tam 120 yıllık köklü bir müzecilik geleneğine sahip olan şehir, bugün hem görsel bir sanat şaheserini bağrına basıyor hem de geçmişin o asil diplomasi dilini bugünün sığ dünyasına yeniden hatırlatıyor.