‘İyi Kolesterol’ Hayat Kurtarabilir: HDL Damarların Süpürgesi Gibi Çalışıyor

Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, toplumda çoğunlukla “zararlı” olarak bilinen kolesterolün aslında hayati görevler üstlendiğini belirterek, özellikle HDL’nin kalp sağlığındaki rolüne dikkat çekti.

Türkiye’de kalp-damar hastalıklarının tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğunu vurgulayan Yücel, bu tabloyun arkasında düşük HDL düzeyleri, yüksek LDL kolesterol, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının bulunduğunu söyledi.

Kolesterolün hormon üretiminden D vitamini sentezine, hücre zarlarının yapısından sindirim için gerekli safra asitlerine kadar pek çok önemli işlevi olduğunu ifade eden Yücel, kolesterolün kanda “lipoprotein” adı verilen taşıyıcı paketlerle taşındığını belirtti.

LDL’nin damar duvarlarında birikerek damar sertliğine zemin hazırladığını kaydeden Yücel, “HDL ise bu birikimleri toplayarak karaciğere geri götürür. Buna ters kolesterol taşınımı diyoruz. Kardiyoloji pratiğimde hastalarıma hep şunu söylerim: LDL ateşi yakan kibrit, HDL ise yangın söndürme ekibidir” dedi.

7 Üzeri Deprem Gibi Sessiz Risk

HDL’nin yalnızca kolesterol taşımadığını; damar iç yüzeyindeki iltihaplanmayı azalttığını, kanın pıhtılaşma eğilimini dengelediğini ve LDL’nin oksitlenmesini önlediğini belirten Yücel, HDL düşüklüğünün genellikle belirti vermediğini söyledi.

Erkeklerde 40 mg/dL’nin, kadınlarda 50 mg/dL’nin altındaki HDL seviyelerinin riskli kabul edildiğini belirten Yücel, 60 mg/dL ve üzerinin koruyucu düzey olduğunu ifade etti.

20 yaşından itibaren en az 5 yılda bir lipid profili testi yapılmasını öneren Yücel, 40 yaş üstü ve risk grubundaki kişilerin yılda bir kez test yaptırmasının önemine dikkat çekti.

HDL Nasıl Yükselir?

Yücel’e göre HDL seviyesini artırmanın en etkili yolu yaşam tarzı değişiklikleri. Haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik egzersiz (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet) HDL’yi yüzde 5-10 oranında artırabiliyor.

Beslenmede zeytinyağı, avokado, ceviz, badem ve omega-3’ten zengin balıkların HDL’yi desteklediğini belirten Yücel, trans yağlardan uzak durulması gerektiğini vurguladı. Lif açısından zengin baklagiller ve yulafın da kolesterol dengesine katkı sağladığını söyledi.

Sigaranın HDL’yi düşürdüğünü hatırlatan Yücel, sigarayı bırakanlarda HDL seviyesinin birkaç hafta içinde yükselmeye başladığını kaydetti. Her 3 kilogramlık kilo kaybının HDL’de yaklaşık 1 mg/dL artış sağlayabildiğini ifade etti.

“Sağlıklı yaşam değişiklikleri, hiçbir ilaçla elde edemeyeceğiniz kadar geniş bir koruma ağı örer” diyen Yücel, HDL’nin bu ağın en kritik unsurlarından biri olduğunu sözlerine ekledi.