Smyrna Kökenli Tarihi Heykel Başı ABD'den İade Edildi

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Smyrna Antik Kenti'nden ABD'ye kaçırılan 1500 yıllık mermer heykel başının Türkiye'ye iade edildiğini duyurdu.

1500 YILLIK ESER YENİDEN TÜRKİYE'DE

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla İzmir'deki Smyrna Antik Kenti kökenli mermer heykel başının Amerika Birleşik Devletleri'nden Türkiye'ye iade edildiğini müjdeledi. Yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan paha biçilemez eserin, Denver Sanat Müzesi ile kurulan yapıcı diyalog sonucunda anavatanına kavuştuğunu belirten Ersoy, eserin bugün itibarıyla İzmir Arkeoloji Müzesi’nde sergilendiğini açıkladı.

İADE SÜRECİNİN DİKKAT ÇEKİCİ HİKAYESİ

Eserin iade süreci, Denver Sanat Müzesi'nin koleksiyonlarındaki Anadolu kökenli bu eseri gönüllü olarak iade etmek istemesiyle başladı. Bakanlık uzmanlarının arşiv taramaları ve bilimsel incelemeleri sonucunda şu kritik bilgilere ulaşıldı:

Nasıl Kaçırıldı? Heykel başı, 1946-1948 yılları arasında İstanbul’da ABD Başkonsolosu olarak görev yapan Clarence Edward Macy’nin eşi Marie Thérse Macy tarafından 1989 yılında müzeye bağışlanmıştı.

Kanıtı Nerede? Eserin İzmir'deki Smyrna Agora kazılarından çıkarıldığı, 1934 tarihli "Türk Tarih, Arkeologya ve Etnografya Dergisi"nde yayımlanan raporla kesin olarak belgelendi.

ESERİN ÖZELLİKLERİ NELER?

Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanları tarafından incelenen ve M.S. 5. yüzyılın ikinci yarısına, Theodosius Dönemi'ne (yaklaşık 1500 yıl öncesine) tarihlendirilen mermer erkek heykelinin özellikleri şunlar:

Yüksekliği 25 santimetre.

Boyun kısmı kırık ve eksik durumda.

Kısa sakallı portrenin saç ve kaş kıvrımları keskiyle, göz bebekleri ise matkap darbeleriyle işlenmiş.

Efes-Smyrna bölgesindeki bir heykeltıraşlık atölyesinin izlerini taşıyor.

EDİTÖRÜN NOTU: Yurt dışına kaçırılmış kültürel mirasların anavatanına döndürülmesi hem hukuki hem de diplomatik açıdan yıllar süren, zorlu bir süreç. Ancak son yıllarda Denver Sanat Müzesi örneğinde olduğu gibi kurumların "gönüllü iadeye" açık hale gelmesi, Türkiye'nin kültür varlıkları kaçakçılığıyla mücadelede uluslararası arenada kurduğu baskının ne kadar haklı ve sonuç odaklı olduğunu kanıtlıyor.