Kars'taki Bin Yıllık Kız Kalesi Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Kars'ın Akyaka ilçesine bağlı Kalkankale (Tignis) köyünde, Ermenistan sınırına sadece üç kilometre mesafede bulunan tarihi Kız Kalesi zamana ve doğa şartlarına karşı amansız bir hayatta kalma mücadelesi veriyor. Karahan Çayı'nın batısında stratejik ve hakim bir tepe üzerinde yükselen, milattan sonra onuncu yüzyılda inşa edildiği değerlendirilen Orta Çağ'ın bu kritik savunma üssü, ne yazık ki yılların getirdiği derin ihmal neticesinde adeta harabeye dönmüş durumda. Geçmişte düzgün kesme tüf taşları ve sağlam Horasan harcıyla örülen, üç ayrı kademeden oluşan o görkemli sur sisteminden günümüze sadece tek bir yüksek burç ve temel duvar kalıntıları ulaşabildi.

Mimari hatları incelendiğinde Ani Ören Yeri'ndeki tarihi eserlerle çok büyük benzerlikler gösteren yapı, uzmanlar tarafından Ani kültür havzasının kilit savunma noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Resmi kayıtlarda taşınmaz kültür varlığı unvanıyla tescillenmiş olmasına karşın alanda güvenlik önlemi, çevre düzenlemesi ve bilgilendirici yönlendirme levhaları bulunmuyor. Bu sahipsizlik tablosu içinde kale; insafsız definecilerin tahribatı, sert doğa olaylarının aşındırması ve kronik bakımsızlık kıskancında her geçen gün biraz daha eriyor. Sınır hattında sunduğu eşsiz manzarasıyla kültür turizmi açısından yerli ve yabancı turistleri bölgeye çekebilecek muazzam bir potansiyele sahip olan bu tarihi miras, acil ve kapsamlı bir müdahale edilmezse tarih sahnesinden tamamen silinme riski taşıyor.

Bölgede yaşayan vatandaşlar ve köy muhtarları, ecdat yadigarı bu kalenin bir an önce turizme kazandırılması için yetkili kurumlara acil çağrıda bulunuyor. Kalkankale Köyü Muhtarı Metin Okçu, yapının tarihsel kökeninin milattan önce altı binli yıllara, Urartular dönemine kadar uzandığını iddia ederek, Kültür ve Turizm Bakanlığına restorasyon talebiyle defalarca başvuru yaptıklarını belirtti. Okçu, kalenin ulaşım yollarının acilen yapılarak alanın onarılmasının yöre turizminin kalkınması için hayati bir önem taşıdığını vurguladı. Bölgeyi ziyarete gelen Küçük Aküzüm Köyü Muhtarı Teoman Gelekçi ise, yıllarca ayakta kalan yapının en az meşhur Kars Kalesi kadar yüksek ve görkemli olduğunu ifade etti. Gelekçi, Anadolu tarihinin bu ortak mirasının çürümeye terk edilmesinin büyük bir kayıp olacağını söyleyerek alanın derhal turizm rotalarına dahil edilmesini arzu ettiklerini dile getirdi.