Nesli Tükenmek Üzereydi: Erdek'ten Toplanan 'Bebekler' Çanakkale'ye Taşındı

Akdeniz'in en büyük kabuklusu Pinna nobilis, ölümcül bir parazit yüzünden yok olmanın eşiğinde. Çanakkale Boğazı'ndaki "ölü tarlaları" yeşertmek için kolları sıvayan ÇOMÜ'lü akademisyenler, laboratuvar titizliğinde bir restorasyon başlattı.

Denizin Dibinde "Santim Santim" Restorasyon

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi, deniz ekosistemi için hayati öneme sahip olan ancak nesli kritik tehlike altında bulunan Pinna nobilis (Pina) türü için tarihi bir kurtarma operasyonu yürütüyor. Doç. Dr. Sefa Acarlı liderliğindeki ekip, Çanakkale Boğazı'nın tabanını adeta bir bahçıvan gibi işliyor.

Katil Parazit: "Mezarlığa Dönüştürdü"

Projenin çıkış noktası oldukça trajik. 2016 yılında İspanya'da ortaya çıkan Haplosporidium pinnae adlı parazit, Akdeniz'deki Pina popülasyonunu kırıp geçirdi. Doç. Dr. Sefa Acarlı, Türkiye kıyılarındaki acı tabloyu şöyle özetledi: "2020 yılında Ege Denizi ve Çanakkale Boğazı girişinde yoğun ölümlerle karşılaştık. Yaptığımız dalışlarda Pina alanlarının adeta birer su altı mezarlığına dönüştüğünü gördük. Popülasyonun neredeyse yüzde 100'ü yok oldu."

Erdek'ten Toplanan "Umut" Çanakkale'ye Ekiliyor

Bilim insanları pes etmedi. Marmara Denizi'nin Erdek-Ocaklar açıklarında hala sağlıklı popülasyonların ve "bebek" pinaların olduğunu tespit eden ekip, iki aşamalı bir planı devreye soktu:

Toplama ve Büyütme: Özel toplayıcılarla alınan genç Pina bireyleri, 15 santimetre boya ulaşana kadar koruma altında büyütüldü.

Ekim İşlemi: Güçlenen bu bireyler, ölümlerin en yoğun yaşandığı Çanakkale Boğazı'nın giriş ve çıkış noktalarına nakledildi.

Denizin "Ekolojik Mühendisleri" İş Başında

Pinalar sadece bir midye türü değil, denizin doğal filtreleridir. Doç. Dr. Acarlı, bu canlıları "Ekolojik Mühendis" olarak tanımlıyor. Suyu süzerek beslenen Pinalar, deniz suyunun kalitesini artırıyor ve müsilaj gibi sorunlarla mücadelede kilit rol oynuyor. Zemine ekilen bireylerin bir yıl içinde 30 santimetreye ulaştığı ve bölgeye uyum sağladığı gözlemlendi. Şu ana kadar boğazda 7 farklı istasyonda ekim yapıldı.

EDİTÖRÜN NOTU: MÜSİLAJA KARŞI DOĞAL KALKAN

"Açıkçası Pinna nobilis, denizlerimizin 'böbreği' gibidir. Suyu süzer, temizler ve berraklaştırır. Marmara'da yaşadığımız müsilaj kabusunun sebeplerinden biri de bu doğal filtrelerin yok olmasıydı. Sefa Hoca ve ekibinin yaptığı iş, sadece bir türü kurtarmak değil; aynı zamanda Çanakkale Boğazı'nın kendi kendini temizleme kapasitesini geri kazandırmaktır. Bu proje, denizlerimiz için bir 'yoğun bakım' tedavisidir ve sonuçları hepimiz için hayati önem taşıyor."

HABER ÖNERİSİ: "İş Var, Çalışan Yok" Krizi: Fabrikalar Hindistan'dan İşçi Getiriyor!