Kuraklık Alarmı: Türkiye’de Su Stresi Derinleşiyor mu?

İklim değişikliğinin etkileri tarım ve gıda üretiminde giderek daha belirgin hale geliyor. Uzmanlara göre değişen yağış rejimi, artan sıcaklıklar ve kuraklık dalgaları tarımsal üretimin sürdürülebilirliği üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Bu durum yalnızca üreticileri değil, tarladan sofraya uzanan tüm gıda zincirini doğrudan etkiliyor.

Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, konuyla ilgili yaptığı açıklamada iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, aynı zamanda gıda arzı ve su güvenliği açısından kritik bir mesele olduğunu vurguladı.

Sidar, iklim değişikliğini konuşmanın aynı zamanda gıdanın geleceğini, üretimin sürekliliğini ve ülkenin su güvenliğini konuşmak anlamına geldiğini ifade ederek, özellikle su kaynaklarının daha verimli kullanılması gerektiğine dikkat çekti.

Türkiye “su stresi” yaşayan ülkeler arasında

Sidar’ın paylaştığı bilgilere göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verileri Türkiye’nin su kaynakları açısından riskli bir seviyede bulunduğunu gösteriyor. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının yaklaşık 1.300–1.310 metreküp seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Uluslararası ölçütlere göre bu seviye “su stresi” olarak tanımlanan aralık içinde yer alıyor. Bu durum su kaynaklarının dikkatli yönetilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Ayrıca Türkiye’de kullanılan suyun büyük bölümünün tarımsal faaliyetlerde değerlendirildiği ifade ediliyor. Verilere göre toplam su tüketiminin yaklaşık %77’si tarımsal sulamada kullanılıyor.

Sidar, bu tablo karşısında suyun tarımda daha verimli yönetilmemesi halinde gıda üretiminde kalıcı bir dayanıklılıktan söz etmenin mümkün olmayacağını belirtti.

Yağışlar yüzde 29 azaldı

İklim verileri son yıllarda kuraklık riskinin giderek arttığını ortaya koyuyor. Sidar, Türkiye’nin 2024 yılında 15,6°C ortalama sıcaklık ile son yılların en sıcak dönemlerinden birini yaşadığını hatırlattı.

2025 su yılında ise yağışların önceki yıla göre %29 oranında azaldığını belirten Sidar, bu durumun özellikle tarımsal üretim açısından ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.

Yağışların azalması ve sıcaklıkların artması, üretim planlarının temelini oluşturan su kaynaklarının miktarını ve zamanını doğrudan etkiliyor. Bu da verim ve ürün kalitesi üzerinde baskı oluşturuyor.

“Tarımsal sulamada modernizasyon şart”

Kaan Sidar, iklim riskine karşı atılması gereken adımların özellikle üç başlıkta yoğunlaşması gerektiğini belirtti.

Bunlardan ilki tarımsal sulamada modern teknolojilerin yaygınlaştırılması. Sidar’a göre damla sulama gibi su tasarrufu sağlayan sistemlerin daha geniş alanlarda kullanılması gerekiyor.

İkinci önemli başlık ise üretim planlamasının su kaynaklarına göre yapılması. Tarımsal üretimde hangi ürünün nerede yetiştirileceğinin su varlığına göre planlanmasının önem taşıdığı vurgulanıyor.

Üçüncü başlık ise gıda sanayisinde su kullanımının daha verimli hale getirilmesi. Sidar, özellikle su ayak izi ölçümü ve geri kazanım teknolojilerine yapılan yatırımların artırılması gerektiğini söyledi.

Uzmanlara göre iklim değişikliğinin etkilerinin giderek arttığı bu dönemde su kaynaklarının doğru yönetilmesi, Türkiye’nin gıda arz güvenliği açısından en kritik konularından biri olmaya devam edecek.