Bilişim Uzmanı Uyardı: Haber Görüntüsü Paylaşırken Dikkat!

Günümüzde akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte hemen herkes birer potansiyel habercisi gibi hareket etmeye başlarken, bu durumun arkasında yatan ciddi yasal sorumluluklar çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bilişim Uzmanı Hakan Topuzoğlu, özellikle sosyal medya platformlarında faaliyet gösteren çeşitli haber sayfalarına tamamen haber niteliği taşıması amacıyla gönderilen anlık görüntülerin doğurabileceği hukuki sorumluluklar ve riskler hakkında kamuoyunu aydınlatan son derece önemli açıklamalarda bulundu. Topuzoğlu, vatandaşların tamamen iyi niyetle yaptığı bu paylaşımların yasal çerçevesine dikkat çekti.

BİR REFLEKSLE PAYLAŞIM VE MUHATAP BULAMAMA SORUNU

Vatandaşların karşılaştıkları olaylar karşısındaki anlık tepkilerini değerlendiren Bilişim Uzmanı Hakan Topuzoğlu, iyi niyetli girişimlerin bazen nasıl yasal bir çıkmaza girebileceğini anlattı. "Siz bir refleksle paylaşım yapıyorsunuz, bir kuruma güvenip görüntüyü iletiyorsunuz" diyen Topuzoğlu, asıl sorunun işler ters gittiğinde başladığına dikkat çekti. İletilen haberin içerik olarak yanlış olması durumunda veya o görüntünün yayından geri çekilmesini gerektirecek hassas durumlarda, vatandaşların karşılarında anında ulaşabilecekleri resmi bir muhatap bulamayabildiklerini ifade ederek bu güvensiz ortama karşı uyarılarda bulundu.

İZİNSİZ DAĞITIM VE 5681 İLE 5571 SAYILI YASALAR

Haber amacıyla çekilen her türlü görüntünün ve paylaşımın mutlaka karşılıklı rıza ve belirli sözleşmeler dâhilinde yapılması gerektiğinin altını çizen Hakan Topuzoğlu, sosyal medyadaki kontrolsüz yayılıma işaret etti. Topuzoğlu, "Son dönemlerde yapılan paylaşımların başka kuruluşlarda da yayımlandığını görüyoruz. Siz bir kaza gördünüz ve bu kazayı paylaşmak için bir haber kuruluşuna gönderdiniz; ancak bu içerikler haber kuruluşları tarafından başka yerlere de dağıtılabiliyor" dedi. Yaşanan bu kontrolsüz durumun 5681 ve 5571 olarak ifade edilen yasalar kapsamında doğrudan telif alanına girdiğini belirten uzman isim, bu alanda yaşanan böylesi bir keyfiliğin birtakım ağır cezaları bulunduğunu, etik ve bilişim hukuku açısından da bu durumu kesinlikle doğru bulmadığını aktardı.

AKREDİTE OLMAYAN KURUMLAR BÜYÜK SIKINTI YARATIYOR

Sosyal medyada karşılaşılan her popüler sayfanın gerçek ve yasal bir haber kurumu olmadığına dikkat çeken Topuzoğlu, medya akreditasyonunun önemini vurguladı. Uzman isim, "Eğer akredite bir haber ajansı veya kurum değilse ve bu şekilde birtakım görüntülerinizi paylaştıysanız, daha sonra hem siz hem de paylaşım yaptığınız kurum daha büyük sıkıntılarla karşı karşıya kalabilir" ifadelerini kullanarak, tüm bu tür veri ve görüntü paylaşımlarının taraflar arasında rıza dâhilinde ve yasal sözleşmeler kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiğini bir kez daha yineledi.

BİLİŞİM SUÇLARI, VERGİLENDİRME VE YAPAY ZEKA TESPİTİ

Sürecin sadece telif boyutuyla kalmadığını, işin içine ticari bir maddi kazanç girdiğinde sorunun çok daha karmaşık bir hal aldığını anlatan Hakan Topuzoğlu, "Karşılıklı bir anlaşma yoksa çok ağır yaptırımları bulunuyor" uyarısını yaptı. Çekilen ve paylaşılan görüntülerin başka mecralara satılması ve bu yolla gelir elde edilmesi durumunda konunun bilişim suçları ve vergilendirme kapsamında da çok ciddi sorunlar çıkardığını söyleyen Topuzoğlu, elde edilen kayıt dışı kazancın tehlikelerine değindi. Herhangi bir resmi yere bildirim yapılmadan elde edilen bu gelirlerin dijital çağda gizli kalamayacağını vurgulayan Topuzoğlu, "Günümüzde yapay zekâ yazılımlarıyla bu tür işlemler çok kolay bir şekilde takip edilebilmektedir. Bu yöntemlerle tespit edildiğiniz takdirde birtakım cezalarla karşı karşıya kalabilirsiniz" diyerek uyarılarını noktaladı.

Editör Notu

Yolda giderken bir kaza gördüğümüzde artık ilk refleksimiz yardıma koşmak değil, maalesef cebimizden telefonu çıkarıp anında video çekmek oluyor. Sonra da o kaydı en çok takipçisi olan, künyesi bile belli olmayan o meşhur sosyal medya sayfalarına "Belki benim ismimi de haberde yazarlar" hevesiyle gönderiyoruz. Bilişim Uzmanı Hakan Bey'in bu hukuki uyarıları tam da bu noktada hepimize soğuk bir duş etkisi yapmalı. O gönderdiğiniz sayfa resmi ve akredite bir kurum değilse, yarın öbür gün o kaza veya tartışma görüntüsü yüzünden karakolluk olduğunuzda "Ben sadece haber değeri var diye attım" demek ne yazık ki sizi yasal olarak kurtarmıyor. Lütfen tanımadığınız, resmi bir adresi ve akreditasyonu olmayan merdiven altı sosyal medya sayfalarına o görüntüleri gönderirken iki kere düşünün. Kendi başınızı hiç yoktan hukuki bir belaya sokmayın.

Siz hiç tanık olduğunuz ilginç bir olayı veya kazayı çekip haber sayfalarına gönderdiniz mi? Sosyal medyadaki bu "vatandaş gazeteciliği" furyası hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarda o tecrübelerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.