Erzurumlu Öğrencilerden Anlamlı Hareket: Zimem Defteri Yaşatılıyor

Erzurum Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu İmam Hatip Ortaokulu öğrencileri, sadece akademik başarılarıyla değil, kalplere dokunan o sıcacık ve anlamlı yardımlaşma faaliyetleriyle de adından söz ettirmeyi başarıyor. Tarihimizin o eşsiz sayfalarından günümüze kadar ulaşmayı başaran ve Osmanlı Devleti’nin en zarif dayanışma örneklerinden biri olarak kabul edilen "Zimem Defteri" uygulaması, bu koca yürekli öğrenciler sayesinde sokaklarda yeniden hayat buldu. Öğrenciler, kendi aralarında organize olarak ihtiyaç sahibi ailelerin mahalle bakkallarında biriken veresiye borçlarını tamamen kapatarak, hem ecdattan kalan o tarihi mirası canlandırdı hem de toplumsal yardımlaşma ve dayanışma bilincini en güçlü şekilde gözler önüne serdi.

OSMANLI'NIN GİZLİ İYİLİK HALKASI: ZİMEM DEFTERİ

Öğrencilerin bu anlamlı hareketine ilham kaynağı olan "zimem defteri" geleneği, Osmanlı döneminin o ince düşünceli ve zarafet dolu sosyal yardımlaşma sisteminin en temel taşlarından birini oluşturuyor. Özellikle Ramazan aylarının o manevi ikliminde kimliğini gizleyen hayırseverler, mahalle esnafına ve bakkallara giderek esnafın tuttuğu o veresiye kayıtlarını, yani zimem defterini isterdi. Hayırsever kişi, defterin içindeki isimleri ve borç miktarlarını hiç incelemeden tamamen rastgele bir sayfa seçer ve o sayfada yer alan tüm borçları tek kalemde öderdi. Uygulanan bu eşsiz yöntem sayesinde hem borcu olan ve ödeme güçlüğü çeken kişinin onuru zedelenmeden korunmuş olur hem de toplumun farklı kesimleri arasında tamamen gizli bir iyilik halkası oluşurdu.

ÖĞRENCİLERDEN TOPLUMSAL DAYANIŞMA VE EMPATİ DERSİ

Yüzyıllar öncesine dayanan bu derin anlayışla ve o ince zarafetle hareket eden ortaokul öğrencileri, tıpkı ecdatları gibi o gizli iyilik halkasının birer parçası oldular. Kendi imkanlarıyla topladıkları o anlamlı yardımlarla mahalle bakkallarının yolunu tutan gençler, maddi zorluk çeken bazı ailelerin birikmiş borç defterlerini kapatarak o hanelerde tarifsiz bir mutluluk ve yüzlerde sıcacık bir tebessüm oluşturdu. Hayata geçirilen bu son derece anlamlı davranış sayesinde öğrenciler, ihtiyaç sahiplerine sadece maddi bir destek sunmakla kalmadı; aynı zamanda sahip olduklarını paylaşmanın, zor durumdaki insanlarla empati kurmanın ve geçmişten süzülüp gelen o kadim değerleri bizzat yaşayarak öğrenmenin paha biçilemez tecrübesini de edinmiş oldu.

MÜDÜR SELÇUK GÖÇGEN: "MİLLİ VE MANEVİ DEĞERLERİ YAŞATIYORUZ"

Öğrencilerin tamamen gönüllülük esasıyla yürüttüğü ve okul camiasında da çok büyük bir takdir toplayan bu dayanışma çalışması hakkında konuşan Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu İmam Hatip Ortaokulu Müdürü Selçuk Göçgen, duyduğu haklı gururu ifade etti. Müdür Göçgen, yapılan bu eşsiz çalışmaya ilişkin olarak, "Osmanlı’dan miras kalan böylesine güzel bir geleneğe öncülük etmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Öğrencilerimizin hem tarih bilinci kazanması hem de yardımlaşma duygusunu ortaya koyması ve sahip çıkması bizler için çok kıymetli. Bu tür faaliyetlerle milli ve manevi değerlerimizi yaşatmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullanarak okulun eğitim vizyonunu da ortaya koymuş oldu.

GEÇMİŞ İLE GELECEK ARASINDA KURULAN İYİLİK KÖPRÜSÜ

Erzurum Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerinin imza attığı bu son derece anlamlı ve naif davranış, sadece bugünün sorunlarına çözüm üretmekle kalmadı, aynı zamanda geçmişin o köklü değerleri ile geleceğin teminatı olan gençler arasında sarsılmaz ve çok güçlü bir köprü kurdu. İyiliğin, dayanışmanın, empati kurmanın ve o saf kardeşliğin yüzyıllar geçse de her dönemde aynı tazelikle yaşatılabileceği gerçeği, bu gencecik yürekler sayesinde tüm topluma bir kez daha umut dolu bir mesajla gözler önüne serildi.

Editör Notu

Mahalle bakkalına gidip de "Bunu deftere yaz" derken o çekinme hissini, o mahcubiyeti birçoğumuz biliriz. Hele ki o veresiye defteri kabardıkça insanın içine oturan o dert... İşte Osmanlı'nın o muazzam inceliği, o "zimem defteri" kültürü tam da bu utancı, bu ağır yükü alıp götürüyor. Sağ elin verdiğini sol elin görmediği, borcu ödeyenin kimin borcunu ödediğini bilmediği, borçlunun da kimin ödediğini hiç öğrenemediği o muazzam zarafet... Bugün Erzurum'da o gencecik ortaokul öğrencilerinin harçlıklarını birleştirip bakkal amcanın veresiye defterinden rastgele bir sayfa yırtması, inanın bana o sayfalardaki rakamlardan çok ama çok daha büyük bir servet. Doğu'nun o merhametli ve tok gözlü ruhunu yaşatan o çocukların kocaman yüreklerinden öpüyorum; demek ki bu topraklarda iyilik de zarafet de asla ölmeyecek!

Siz hiç mahalle bakkalınızda böyle gizli bir iyilik meleğiyle karşılaştınız mı? Veresiye defterlerinin o sıcak, o samimi ama bazen de hüzünlü dünyasına dair anılarınızı yorumlarda bizimle paylaşarak dertleşebilirsiniz.