Toros Kardeleni İçin Yeni Dönem: Doğadan Toplama Yasak

Tarım ve Orman Bakanlığı, anavatanı Antalya’nın Akseki ilçesi olan Toros kardeleni (Galanthus elwesii) için kontrollü üretim ve ihracat modelini sürdürüyor. Doğal popülasyonların korunması amacıyla geçen yıl alınan kararla, bitkinin doğadan sökülmesi 5 yıl süreyle yasaklandı.

Yeni uygulama kapsamında kardelen üretimi yalnızca Bakanlık izniyle oluşturulan özel üretim parsellerinde yapılabiliyor. Üretim süreci ise Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki ziraat mühendislerinin denetiminde gerçekleştiriliyor.

ÜRETİCİLERE KOTA UYGULAMASI

Bakanlık tarafından belirlenen sistemde üreticilere yıllık söküm ve ihracat kotası veriliyor. Üreticiler yalnızca kendilerine ait üretim parsellerinden ve belirlenen kota kadar ürün sökebiliyor. Söküm işlemleri de yine bakanlık görevlilerinin gözetiminde gerçekleştiriliyor.

Yetkililer, bu modelle hem Toros kardeleninin doğal popülasyonlarının korunmasının hem de üreticilerin sürdürülebilir şekilde ihracat yapmasının hedeflendiğini belirtiyor.

7 MİLYON KARDELEN SOĞANI İHRAÇ EDİLECEK

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Doğal Çiçek Soğanlarının 2026 Yılı İhracat Listesi Hakkında Tebliğ” kapsamında 7 milyon adet Toros kardeleni soğanının üretim parsellerinden sökülerek Avrupa ülkelerine ihraç edilmesine izin verildi.

12 Aralık 2025 tarihli ve 33105 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Tebliğe göre üretim parsellerinde yetiştirilen 7 milyon adet Galanthus elwesii soğanı ihracat kapsamında değerlendirilecek.

DOĞADAN TOPLANAN TÜRLERE İHRACAT YASAĞI

Yeni düzenlemeyle birçok bitki türünün doğadan toplanarak ihraç edilmesi de yasaklandı. Buna göre doğadan sökülen soğan, çiğdem, ters lale, zambak, müşkürüm, lale, nilüfergiller, salepgiller, kum zambağı, siklamen, süsen, şakayık ve sarıkokulu gibi türlerin ihracatına izin verilmeyecek.

Bazı siklamen çeşitleri ile Toros ve Karadeniz kardeleni için ise kota uygulaması getirildi.

AKSEKİ’DE ÜRETİM PARSELLERİ OLUŞTURULDU

Antalya’nın Akseki ilçesinde kardelen soğanı ihracatı yapan üreticiler, üretimlerini Bakanlığın izniyle oluşturulan parsellerde sürdürüyor.

Üretici Mehmet Oğuz, “Torosların gelinliği” olarak bilinen kardelenlerin Avrupa’da özellikle ilaç ve kozmetik sanayisinde kullanıldığını belirtti.

2016 yılında Akseki’nin Çimi Mahallesi’nde üretime başladıklarını anlatan Oğuz, ilk etapta 250 kilogram kardelen tohumu ektiklerini söyledi. Oğuz, bugüne kadar 2 milyon 500 bin tohumdan 600 binin üzerinde büyük boy ürün elde ettiklerini ifade etti.

AMAÇ DOĞAL POPÜLASYONU KORUMAK

Kardelenlerin hem tohumdan hem de kökten çoğaldığını belirten Oğuz, üretim modelinin doğanın korunmasını hedeflediğini söyledi.

“Buradaki amacımız doğanın talan edilmemesi ve türün doğada devamlılığının sağlanmasıdır” diyen Oğuz, üretim parselleri sayesinde hem ihracatın sürdürülebilir hale geldiğini hem de doğal kardelen popülasyonunun korunduğunu dile getirdi.

KAÇAK TOPLAMAYA YASAL İŞLEM

Tarım ve Orman Bakanlığı, doğadan izinsiz ve kaçak bitki toplayan kişi veya kuruluşlar hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında işlem yapılacağını açıkladı.

Ayrıca ihracat sürecinde gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu çerçevesinde yasal işlem uygulanacağı bildirildi.

Yetkililer, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir ihracatın sağlanması amacıyla üretim parselleri modelinin yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini vurguladı.