Göcek ve Dalaman Koylarında Demirleme Düzeni

Fethiye-Göcek’te Deniz Çayırlarına ‘DERİA’ Koruması

Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde hayata geçirdiği “DERİA Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi” ile deniz çayırlarını ve hassas kıyı ekosistemini koruma altına alıyor. Pilot uygulama kapsamında Fethiye ve Dalaman koylarında modern bağlama altyapısı kuruldu.

Artan tekne trafiği ve kontrolsüz demirleme faaliyetleri nedeniyle ciddi çevresel baskı altında olan Göcek ve Dalaman koylarında, deniz tabanındaki endemik Posidonia Oceanica çayırlarının fiziksel tahribatının önüne geçilmesi hedefleniyor. Deniz çayırları, deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği ve karbon yutak alanı olarak üstlendikleri rol nedeniyle “denizlerin ormanı” olarak nitelendiriliyor.

17 Koyda 926 Mapa

Proje kapsamında 17 koyda toplam 926 deniz mapası ve 906 tonoz yerleştirildi. Sistem 886 tekneye hizmet verecek kapasiteye sahip. Böylece rastgele demir atılmasının önüne geçilerek deniz tabanındaki biyolojik çeşitlilik ve kültürel mirasın korunması amaçlanıyor.

Ayrıca bölgede dört atık alım teknesi, iki deniz yüzey temizleme teknesi ve bir deniz dibi tarama temizleme teknesi görevlendirildi. Deniz yetki alanlarında atık takibini güçlendirmek amacıyla Mavi Kart Takip Sistemi (MKTS) ve dijital izleme altyapısı da devreye alınacak.

“Ekosistem Odaklı Model”

Nurullah Öztürk, sistemin kar amacı gütmeyen ve tamamen ekosistem odaklı bir model olduğunu belirterek elde edilen gelirin yeniden denizlerin korunmasına aktarılacağını söyledi. Öztürk, Göcek koylarındaki deniz çayırlarının yalnızca bir bitki örtüsü değil; kıyıların korunması ve denizel yaşamın sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

Dijital Rezervasyon Sistemi

Proje kapsamında geliştirilen DERİA web sitesi ve mobil uygulaması ile tekneler, koylardaki bağlama noktalarını harita üzerinden görüntüleyerek online rezervasyon yapabilecek. Yeni düzenlemeye göre bir teknede aynı koyda en fazla 3 gün, Göcek bölgesinde ise arka arkaya en fazla 11 gün konaklama yapılabilecek. Bu uygulamayla koylarda uzun süreli sabit kalışların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yetkililer, dijital altyapı sayesinde hem çevresel koruma hem de deniz turizmi yönetiminin daha şeffaf ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşacağını belirtiyor.

Editör Notu

Deniz çayırları, iklim kriziyle mücadelede sessiz ama hayati bir rol üstleniyor. Göcek gibi yoğun turizm baskısı altındaki bölgelerde kontrolsüz demirleme, yıllarca geri dönüşü zor tahribatlara yol açabiliyor. DERİA sistemi yalnızca bir bağlama düzeni değil; dijitalleşme ile çevre korumanın birleştiği yeni bir yönetim modeli. Asıl başarı ise sistemin sahada etkin uygulanması ve deniz kullanıcılarının bu dönüşüme uyum sağlamasıyla ölçülecek.