Türkiye’de Bir İlk: Mor ve Mavi Buğdaydan Sağlıklı Bisküvi

Selçuk Üniversitesi bünyesinde yürütülen ve TÜBİTAK-1002 programı kapsamında desteklenen proje, tarladaki renkli buğdayları katma değeri yüksek fonksiyonel gıdaya dönüştürdü. Sarayönü Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayati Akman ve ekibi tarafından yürütülen çalışmada 20 farklı siyah, mor ve mavi buğday genotipi incelendi.

Bilimsel analizler sonucunda hem bisküvi üretimine uygun hem de insan sağlığı açısından yüksek antioksidan kapasiteye sahip türler belirlendi. Geliştirilen bisküvilerin rengini yapay boyalardan değil, doğrudan tohumun kendi genetik yapısından aldığı vurgulandı.

GDO’suz ve Katkısız Üretim

Doç. Dr. Hayati Akman, ürünlerin herhangi bir GDO içermediğini belirterek, iki yıl süren adaptasyon çalışmaları sonucunda Konya’nın Sarayönü ilçesi koşullarına dayanıklı genotiplerin tespit edildiğini söyledi.

Bisküvilik buğdayda protein ve gluten değerlerinin daha düşük olması gerektiğine dikkat çeken Akman, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ile birlikte teknolojik analizler yaptıklarını ifade etti. 2026 yılı itibarıyla seri üretim sürecine geçildiğini ve renkli buğdaylardan üretilen ilk yerli bisküvi prototipinin başarıyla geliştirildiğini açıkladı.

Akman, çalışmaların yalnızca bisküviyle sınırlı kalmayacağını, sağlık yararı yüksek farklı fonksiyonel gıda ürünleri üzerinde de çalıştıklarını belirtti.

“Hücre Yenilenmesine Katkı Sağlayabilir”

Projenin sağlık analizlerini yürüten Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Zengin ise renkli buğdayların biyolojik potansiyeline dikkat çekti.

Zengin, mor ve mavi buğdayların içerdiği antioksidan bileşenlerin; şeker hastalığı, Alzheimer ve kanser gibi kronik hastalıklara yönelik geliştirilecek beslenme stratejilerinde önemli bir ham madde olabileceğini ifade etti. Üretilen bisküvilerin yalnızca bir atıştırmalık değil, bağışıklık sistemini destekleyen ve hücresel düzeyde koruyucu etki gösterebilecek fonksiyonel ürünler olarak değerlendirildiğini belirtti.

Ulusal Gıda Teknolojisinde Yeni Adım

Projeyle birlikte yerli ve milli tarım genotiplerinin yüksek katma değerli ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor. Uzmanlara göre bu çalışma, hem akademik hem de sanayi boyutunda Türkiye’nin fonksiyonel gıda alanındaki rekabet gücünü artırabilecek nitelikte.

Net tablo şu: Renkli buğday artık sadece tarla ürünü değil; sağlık odaklı yeni nesil gıdaların temel hammaddesi olma yolunda ilerliyor.