Böbrek Taşı Ağrısını Çeken Bilir: Bu Besinlerden Uzak Durun!

İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Cevdet Kaya, böbrek taşı oluşumunu tetikleyen gıdaları ve risk faktörlerini açıkladı. "Süt taşı artırır" inanışının yanlış olduğunu belirten Kaya, limon ve portakalın koruyucu etkisine dikkat çekti.

Sessizce Büyüyor, Hareket Ettiğinde Hayatı Durduruyor

Böbrek fonksiyonlarında bozulmaya ve dayanılmaz ağrılara yol açan böbrek taşları, idrardaki minerallerin kristalleşmesi sonucu oluşuyor. İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Cevdet Kaya, taşların %80’inin "kalsiyum oksalat" kökenli olduğunu belirterek, yetersiz sıvı alımının bu süreci hızlandırdığını vurguladı.

Kaya’ya göre; kalsiyum, oksalat ve ürik asit gibi maddeler idrarda yoğunlaştığında, eğer bunları çözecek kadar sıvı tüketilmemişse kristaller birleşerek taşa dönüşüyor.

Kimler "Taş Düşürme" Riski Altında?

Prof. Dr. Kaya, genetik faktörlerin yanı sıra yaşam tarzının da riski artırdığını belirtti. Risk grubundakiler şöyle sıralanıyor:

Yetersiz su içenler (En önemli faktör).

Ailesinde böbrek taşı öyküsü olanlar.

Aşırı tuz ve hayvansal protein tüketenler.

Obezite sorunu yaşayanlar ve hareketsiz bireyler.

Doğru Bilinen Yanlış: "Süt İçmeyin"

Halk arasında böbrek taşı hastalarının süt ve yoğurt gibi kalsiyum kaynaklarından uzak durması gerektiği inancı yaygındır. Prof. Dr. Kaya bu bilginin yanlış olduğunu vurgulayarak, "Aksine, besinlerle alınan kalsiyum bağırsakta oksalata bağlanarak onun emilimini önler ve taş riskini azaltır" dedi.

Kaya’nın koruyucu reçetesi ise net:

Günde 1,5-2 litre su için, idrar renginiz açık sarı olsun.

Tuzu azaltın; tuz, kalsiyumun idrarla atılmasını artırarak taş oluşturur.

Limon ve portakal tüketin; içerdikleri "sitrat" doğal bir taş önleyicidir.

Bu Besinlere Dikkat!

Özellikle kalsiyum oksalat taşı olanların diyetine dikkat etmesi gerekiyor. Prof. Dr. Kaya; ıspanak, pancar, çikolata, kabuklu yemişler gibi yüksek oksalat içeren gıdaların ve gazlı içeceklerin aşırı tüketilmemesi konusunda uyardı.

Vücudun Verdiği Sinyalleri İzleyin

Taşlar bazen sessizce böbrekte beklerken, hareket ettiğinde veya idrar yolunu tıkadığında vücut alarm vermeye başlar.

Prof. Dr. Kaya, belirtilerin sadece ağrı olmadığını ifade ederek şunları söyledi: "Kaburga altından başlayıp kasıklara yayılan şiddetli ağrı en tipik belirtidir. Ancak idrarda pembe/kırmızı renk değişimi, yanma, sık idrara çıkma, bulantı ve kusma da eşlik edebilir. Eğer bu tabluya ateş ve titreme eklenirse, enfeksiyon riski vardır ve durum acildir."

Çocuklarda Belirtiler Farklı

Yetişkinlerin aksine çocuklar ağrılarını tam tarif edemeyebilir. Bebeklerde huzursuzluk ve sürekli ağlama, küçük çocuklarda ise karın ağrısı, böbrek taşı habercisi olabilir.

Editörün Notu: "Böbrek taşı ağrısı, tıp literatüründe 'kolik ağrı' olarak geçer ve yaşayanlar bunu genellikle hayatlarının en kötü deneyimi olarak tanımlar. Prof. Dr. Cevdet Kaya'nın 'Limon ve Portakal' tavsiyesi oldukça kritik. Sabahları içeceğiniz bir bardak limonlu su, içeriğindeki sitrat sayesinde taş oluşumuna karşı kalkan görevi görebilir. Ayrıca yaz aylarında terlemeyle kaybedilen suyun yerine konmaması, taş oluşumunu tetikleyen en büyük etkendir. Susamayı beklemeden su içme alışkanlığı kazanmak, bu ağrılı süreçten korunmanın en bedava ve en etkili yoludur."