Yolda Ölen Kurt Bilim Dünyasına Işık Oldu: Genetik Miras Korunuyor

Muğla’nın Fethiye ilçesi yakınlarında, gece saatlerinde yaşanan üzücü bir trafik kazası, Türkiye’nin yaban hayatı haritası için kritik bir veri kaynağına dönüştü. Karaçulha mevkii yakınlarında bir aracın çarpması sonucu telef olan genç erkek kurt (Canis lupus), Sakarya Üniversitesi tarafından yürütülen dev bir bilimsel çalışmanın parçası oldu. "Ülke Çapında Kurtlara Dair Kapsamlı Bir Araştırma: Mekansal Genetiği, Ekoloji ve Hibridizasyonu" projesi kapsamında incelemeye alınan kurttan, genetik analizler için doku örnekleri toplandı.

KURTLARIN ŞEHRE İNİŞ NEDENİ: YABAN DOMUZLARI

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) Biyolojik Çeşitlilik Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasin İlemin, kurtların neden yerleşim yerlerine yaklaştığını teknik verilerle açıkladı. İlemin, "Kurtlar, kış aylarında Ege ve Akdeniz kıyılarına kadar inebiliyor. Bunun temel sebebi, insanlar tarafından beslenmeye alıştırılan ve bu nedenle şehir kenarlarına yaklaşan yaban domuzlarını (Sus scrofa) takip etmeleridir. Domuzların peşinden gelen kurtlar, maalesef bu kontrolsüz alanlarda trafik kazalarıyla karşılaşıyorlar" dedi.

MELEZLEŞME: SAF KURT NESLİ TEHLİKEDE

Kurtların ekosistemin "sigorta türü" olduğunu vurgulayan uzmanlar, en büyük tehlikenin "girişimsel melezleşme" olduğunu belirtiyor. Yerleşim alanlarına yaklaşan kurtların sahipsiz sokak köpekleri ile melezleşmesi, türün genetik bütünlüğünü bozuyor. Dr. İlemin, "Melezleşen kurtlar, insandan daha az kaçınmaya başlıyor ve ekolojik rollerini yitiriyor. Bu durum saf kurt popülasyonlarını yok olma girdabına sürüklüyor. Projemizle bu genetik bozulmanın boyutlarını saptayıp ekolojik dengeyi korumayı amaçlıyoruz" uyarısında bulundu.

GENETİK DAYANIKLILIK ORTAYA ÇIKACAK

Türkiye çapında yürütülen bu kapsamlı proje; kurtların köpeklerle melezleşme düzeylerini, popülasyonların genetik dayanıklılığını ve Türkiye genelindeki mekansal dağılımını ortaya koymayı hedefliyor. Toplanan doku örnekleri, Anadolu'nun farklı bölgelerindeki kurt türleri arasındaki genetik farkları da aydınlatacak. Uzmanlar, yaban hayatının korunması için özellikle yaban domuzlarının insan eliyle beslenmemesi ve sokak köpekleri popülasyonunun kontrol altına alınması gerektiğinin altını çiziyor.

Editör Notu

Fethiye’deki bu kaza, yaban hayatı ile insan yerleşimi arasındaki hassas dengenin ne kadar kolay bozulabildiğini gösteriyor. Dr. Yasin İlemin’in vurguladığı "melezleşme" riski, sadece biyolojik bir terim değil; doğanın binlerce yıllık savunma mekanizmasının çökmesi demektir. Sakarya Üniversitesi’nin yürüttüğü bu genetik araştırma, sadece kurtları değil, Anadolu’nun ekosistem bütünlüğünü korumak adına atılmış en stratejik adımlardan biridir. Bir kurdun ölümü üzücü olsa da, ondan alınan veriler binlerce hemcinsinin kurtulmasına vesile olabilir.

Şehrinize yakın bölgelerde hiç yaban hayatına rastladınız mı? Kurtların ve köpeklerin melezleşmesi hakkındaki bilimsel uyarılar hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı bekliyoruz.