Kars'ta 43 Yıllık İşgalin Renkli Yüzü: 15 Yıllık Tarihi Sergi!

Kars'ta fotoğraf sanatçısı Özgen Beşli, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası 43 yıl süren işgal döneminin o siyah-beyaz karelerini 15 yıllık devasa bir emekle dijital ortamda restore edip renklendirerek kentin tarihsel dönüşümünü gün yüzüne çıkardı.

MOBİLYACILIKTAN FOTOĞRAFÇILIĞA: 15 YILLIK DEV ARŞİV EMEĞİ

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından tam 43 yıl boyunca Rus işgali altında kalarak büyük acılar ve sarsılmaz mimari dönüşümler yaşayan o kadim serhat şehri Kars, tarihin tozlu raflarından rengarenk bir şekilde yeniden doğuyor. Uzun yıllar mobilyacılık yaptıktan sonra 16 yıl önce büyük bir tutkuyla fotoğrafçılığa başlayan, bu alanda sayısız ödül kazanan 4 çocuk babası Özgen Beşli, hayatının en büyük hayalini gerçeğe dönüştürdü. Yurt dışındaki gizli arşivlerden, özel koleksiyonerlerden ve birbirinden farklı çeşitli kaynaklardan temin ettiği o nadir siyah-beyaz fotoğrafları tam 15 yıllık sarsılmaz bir çalışmayla gün yüzüne çıkaran Beşli, kentin o hüzünlü ama bir o kadar da estetik geçmişini modern teknolojiyle buluşturdu.

PLAKA KODUNA İTHAFEN: 36 ESKİ VE 36 GÜNCEL KARS FOTOĞRAFI

Tarihe olan o derin saygısını memleketinin simgeleriyle taçlandıran usta fotoğrafçı, Kars’ın 36 olan plaka koduna çok özel bir atıfta bulunarak ‘36 Eski Kars Fotoğrafı’ ve ‘36 Güncel Kars Fotoğrafı’ndan oluşan o muazzam sergiyi hazırladı. Temin edilen ve 1918 yılına kadar uzanan o döneme ait tüm siyah-beyaz karelerin dijital ortamda tek tek çözünürlüğü artırıldı ve her biri aslına tamamen uygun bir şekilde, bir nakış gibi restore edilerek renklendirildi.

PEGASUS KABARTMASI, TEK KATLI BELEDİYE VE ATATÜRK'ÜN TARİHİ ZİYARETİ

Rus işgali dönemine ait karelerin o eşsiz mimarisinin ayrı bir anlam taşıdığını belirten Beşli, serginin o sarsıcı detaylarını şu sözlerle anlattı: "Fotoğraflarda dönemin insanlarını, caddelerini görmek mümkün. Örneğin bugün Serhat Kalkınma Ajansı’nın bulunduğu binanın üzerinde Pegasus kabartması ve Rusça yazılar yer alıyor. Kars Belediyesi binasının tek katlı olduğu döneme ait görüntüler de var." Üstelik bu tarihi şölende sadece işgal yılları değil; Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 10 Ekim 1924’te Kars’a yaptığı o tarihi ziyarete ve İsmet İnönü’nün kente gelişine ait o unutulmaz ve gurur dolu anların görüntüleri de yer alıyor.

"ARŞİVDE BEKLEYECEĞİNE İNSANLAR GEZİP GEÇMİŞE YOLCULUK YAPSIN"

Kars’ın kültürel açıdan inanılmaz derecede önemli bir şehir olduğuna dikkat çeken ve her yıl birkaç yeni fotoğraf temin ederek bu devasa koleksiyonu büyüten Özgen Beşli, o asil vizyonunu "Elimde bir miktar eski Kars fotoğrafı vardı. 'Neden bunları da sergilemeyeyim' dedim. Bu fotoğraflar arşivde bekleyeceğine insanların gelip gezmesini istedim. Amacım hem geçmişi korumak hem de insanlara sunmaktı" sözleriyle özetledi. Eski fotoğrafları incelerken duygulandığını dile getiren Beşli, "Eskiden binalar daha güzel ve daha bakımlıymış. Bazılarının yok olduğunu görmek insanı üzüyor. Fotoğraflara bakarken adeta geçmişe yolculuk yapıyorsunuz. Bugün yerinde olmayan yapılar ya da değişime uğramış binalar dikkat çekiyor" diyerek Kars'a ilgi duyan tüm ziyaretçileri bu ücretsiz sergiye davet etti.

EDİTÖRÜN NOTU: 15 yıl boyunca iğneyle kuyu kazar gibi yurt dışı arşivlerinden fotoğraf toplayan, o siyah-beyaz ve yıpranmış kareleri dijital ortamda ilmek ilmek renklendirip geçmişi dirilten Özgen Beşli'nin bu emeği, kelimenin tam anlamıyla bir kültür devrimidir! O fotoğraflara bakıp da "Eskiden binalar daha güzelmiş, bazılarının yok olması insanı üzüyor" demesi, aslında ranta ve betonlaşmaya kurban ettiğimiz o estetik tarihimizin en acı itirafıdır. Pegasus kabartmalı binaları yıkıp yerine ruhsuz beton yığınları diken modern çağa inat, Kars'ın o 43 yıllık işgal altındaki mimari zarafetini 36 kareyle koca bir ülkenin yüzüne çarpan bu ücretsiz sergi, tarihine sahip çıkmayanlara verilmiş en renkli ve en asil derstir!