800 Yıllık Selçuklu Kumaşı Antalya’da Yeniden Dokunuyor

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü, Selçuklu sanatının önemli değerlerinden biri olan kemha ipek kumaşlarını yeniden dokumaya başladı. Çalışma, Antalya’nın Selçuklu Sultanı 1’inci Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından fethedilişinin 819’uncu yıl dönümü etkinlikleri kapsamında hayata geçirildi.

Enstitü tarafından yürütülen projede, dünyadaki çeşitli müze ve koleksiyonlarda bulunan Selçuklu kemha kumaşları incelenerek aynı teknik ve kompozisyonlarla yeniden dokuma süreci başlatıldı.

9 TARİHİ DESEN YENİDEN HAZIRLANDI

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Emine Erkal, Selçuklu kumaşlarıyla ilgili araştırmaların yaklaşık 10 yıldır sürdüğünü belirterek, projenin önemli bir aşamaya ulaştığını söyledi.

Erkal, “9 adet Selçuklu kumaş deseni birebir analiz edilerek günümüze uyarlandı. Şu anda deneme dokumalarımız başladı. En kısa zamanda ipek dokuma atölyemizde birebir dokumaları gerçekleştireceğiz” dedi.

Hazırlanan koleksiyonun “Kemha-i Antalya” adıyla ortaya çıktığını belirten Erkal, bunun Selçuklu döneminde kullanılan özgün isim olduğunu ifade etti.

800 YILLIK ADIYLA MARKA TESCİLİ

Projede hazırlanan kumaşlar için marka tescil başvurusu da yapıldı. Erkal, başvurunun kumaşın 800 yıl önceki adıyla gerçekleştirildiğini söyledi.

Erkal, “Kumaşların desen tasarımlarının birebir tasarım tescil hakları da alınacak. Tüm işlemler tamamlandıktan sonra bu kumaşlar halkın kullanımına da sunulabilecek” diye konuştu.

Hazırlanan desenlerin moda tasarımcıları tarafından kullanılabileceğini belirten Erkal, kemha motiflerinin giysilerden ev tekstiline kadar birçok alanda değerlendirilebileceğini dile getirdi.

AVRUPA VE ABD’DEKİ MÜZELERDE ARAŞTIRILDI

Projenin araştırma aşamasında Avrupa ve ABD’deki müzelerde bulunan Selçuklu kumaşları detaylı şekilde incelendi.

Enstitünün Ar-Ge biriminde görev yapan sanat tarihçisi Semiha Aleyna Ergezer, Selçuklu ipek dokumalarının özelliklerinin 5 yıllık kapsamlı araştırma sonucunda ortaya çıkarıldığını söyledi.

Ergezer, araştırmalarda özellikle şu koleksiyonlardan yararlanıldığını belirtti:

New York Metropolitan Museum of Art

Lyon Tekstil Müzesi

Berlin Dekoratif Sanatlar Müzesi

Kopenhag Davids Samling Koleksiyonu

Almanya’daki Aziz Servatius Kilisesi Hazinesi

Bu koleksiyonlardaki örneklerin teknik yapısı, motifleri ve renk kompozisyonları detaylı biçimde analiz edildi.

SELÇUKLU’NUN GÜCÜNÜ SİMGELEYEN KUMAŞ

Kemha kumaşlar, Selçuklu döneminde yalnızca bir tekstil ürünü değil, aynı zamanda güç ve ihtişamın simgesi olarak kabul ediliyordu. İpek çözgü ve atkılar üzerine altın ve gümüş ipliklerle işlenen bu kumaşlar, Orta Çağ’ın en görkemli dokumaları arasında yer alıyordu.

Selçuklu kemhalarında sıkça kullanılan motifler arasında:

Çift başlı kartallar

Aslanlar ve ejderler

Şahin ve at figürleri

Rumi motifleri ve madalyon düzenleri

bulunuyor.

Araştırmacılara göre bu figürler yalnızca süsleme değil, aynı zamanda Selçuklu’nun siyasi gücünü, askeri kudretini ve aristokrat kimliğini anlatan semboller olarak değerlendiriliyor.

KÜLTÜREL MİRAS GELECEĞE TAŞINIYOR

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü tarafından yürütülen proje ile Selçuklu döneminin en görkemli dokumalarından biri olan kemha kumaşlarının yeniden üretilerek gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.