Zeytinyağında Türk Devrimi: Soğuk Sıkımda 500 Milyon Euroluk Keşif

BSTM, 6 yıllık AR-GE ile zeytinyağında "soğuk sıkımda sıcak sıkım verimi" sağlayan ve üreticiye milyonlar kazandıracak teknolojiyi tanıttı.

KALİTE VE VERİM İKİLEMİ TARİHE KARIŞIYOR

Zeytinyağı üreticilerinin yıllardır en büyük kâbusu olan "yüksek verim mi, yüksek kalite mi?" açmazı yerli mühendislik sayesinde çözüme kavuştu. Geleneksel yöntemlerde daha fazla yağ elde etmek için uygulanan yüksek ısı, zeytindeki şifa kaynağı fenolleri ve lezzetli aromaları yok ediyordu. Düşük ısıda yapılan sağlık dostu soğuk sıkımda ise elde edilen yağ miktarı ciddi oranda düşüyordu.

BSTM firması, uzun soluklu bilimsel çalışmalarıyla bu ezberi bozarak soğuk sıkımın eşsiz kalitesini, sıcak sıkımın yüksek rekoltesiyle tek bir makinede birleştirmeyi başardı. Patent başvuruları tamamlanan bu devrim niteliğindeki teknoloji, OLIVETECH 2026 fuarında ilk kez sektörün beğenisine sunulacak.

6 YIL, 400 DENEY VE 500 TON ZEYTİN

Arkasında devasa bir mühendislik emeği barındıran bu yenilikçi sistemin test aşamaları da oldukça çarpıcı verilere sahip. AR-GE çalışmaları 6 yıldan fazla süren proje kapsamında bugüne dek;

400'ü aşkın farklı deney gerçekleştirildi.

Bu testlerde 500 tondan fazla zeytin işlendi.

Sadece 2025 yılı içerisinde TÜBİTAK desteğiyle yapılan 40'ın üzerindeki deneyde 60 ton zeytin sıkıldı.

Hasat döneminin kısalığını aşmak için derin dondurucular kiralayan ve yılın on iki ayı aralıksız test yapan ekip, süreci başarıyla tamamlayarak kendi tasarımı olan özel makineleri üretti.

LETO VE ANTA İLE KAYIPSIZ ÜRETİM

Yeni sistemin kalbinde, firmanın bizzat tasarladığı yenilikçi donanımlar yer alıyor. Yüksek vakum kapasiteli LETO malaksör, yoğurma işlemini çok düşük ısılarda ve kısa sürede tamamlayarak zeytindeki fenolleri hapsediyor. Bu cihaz sayesinde elektrik şoku veya ultrason gibi pahalı yan işlemlere gerek kalmıyor.

Ayrıştırma aşamasında devreye giren yüksek kapasiteli ANTA dekantör ise sürece dışarıdan su eklenmesini engelleyerek, kaliteyi bozan seperatör cihazlarına duyulan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırıyor ve doğrudan kristal berraklığında zeytinyağı veriyor. Bu teknoloji, yağı zor çıkan ve geç hasat edilen Gemlik tipi zeytinlerde bile olağanüstü başarı sağladı.

ÜLKE EKONOMİSİNE 500 MİLYON EUROLUK KATKI

Projenin mimarlarından AR-GE Direktörü Selim Sarıkaya, dünya standartlarında soğuk sıkım sınırının 27 derece olduğunu ancak en üst düzey aroma için bu seviyeyi 18-20 derecelere kadar çektiklerini vurguladı. Bu ısılarda sıcak sıkım verimi alabilmenin Türkiye ekonomisi için devasa bir fırsat yarattığını belirten Sarıkaya, şu çarpıcı ekonomik verileri paylaştı:

"Bugün sıcak sıkım yağın litresi 200 lira bandındayken, polifenol değeri yüksek soğuk sıkım yağlar 500 liraya kadar alıcı buluyor. Türkiye'nin 300 ila 500 bin ton arasında değişen yıllık zeytinyağı üretiminin sadece yüzde 10'unu soğuk sıkıma, yüzde 1-2'sini de yüksek polifenollü premium kaliteye dönüştürebilirsek, üreticimizin cebine yıllık yaklaşık 500 milyon avro fazladan gelir girer."

Kendisinin de diyabet hastası olduğunu ve şifa bulmak amacıyla sağlıklı zeytinyağı ararken tüketici kimliğinden üretici kimliğine geçtiğini anlatan Sarıkaya, Türkiye'deki fuarın ardından bu yerli teknolojiyi küresel pazarlara ihraç etmeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi.