Bakanlık "Anlık Kapatma" Yetkisi İstiyor: Hileli Gıdaya Mahkeme Beklenmeyecek

Gıda güvenliği, toplum sağlığının en hassas noktalarından biri olmaya devam ederken, Tarım ve Orman Bakanlığı denetim mekanizmasını daha da sertleştiriyor. Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kaya’nın açıklamalarına göre, hileli gıda üreten ve satanlara karşı uygulanan yaptırımların caydırıcılığı artırılıyor. Özellikle yaklaşan Ramazan ayı öncesinde denetimler sıklaştırılırken, 2026 yılı için belirlenen ceza miktarları dudak uçuklatıyor.

Ceza Üst Limiti 4.7 Milyon TL Oldu

Taklit ve tağşiş, gıda sektörünün kanayan yarası. Fatih Kaya, 2026 yılı değerlendirmeleri kapsamında bu suçlara verilecek cezaların alt ve üst limitlerinin güncellendiğini duyurdu. Buna göre, halkın sağlığıyla oynayan işletmelere 474 bin liradan başlayıp 4 milyon 740 bin liraya kadar varan idari para cezaları uygulanabilecek.

Ancak Bakanlık sadece para cezasıyla yetinmek istemiyor. Riskli görülen ve daha önce uygunsuzluk tespit edilen işletmeler, "risk sıklığı" prensibiyle normalden çok daha fazla denetlenecek.

"Mahkeme Beklemek Yok, Anında Kilit Vurulacak"

Bakanlığın üzerinde çalıştığı en kritik düzenleme ise "kapatma cezası" yetkisi. Mevcut sistemde, hileli üretim yaptığı tespit edilen bir işletmenin kapatılması için adli makamların kararı bekleniyor. Bu süreçte davaların uzun sürmesi, işletmelerin faaliyetlerine devam etmesine neden olabiliyor.

Fatih Kaya, yeni kanun değişikliği ile bu bürokrasinin aşılacağını belirterek şunları söyledi: "Kapatma cezasını kendimiz uygulamayı öngörüyoruz. Anlık kapatma cezalarının kararı adli makamlara bırakılmış durumda ve davalar uzun sürüyor. Hızlı geri dönüş sağlamak ve tüketiciyi korumak amacıyla bu yetkinin bakanlık bünyesine alınması için çalışıyoruz. Böylece tespit anında hızlıca kapatma cezaları uygulanabilecek."

Milyonlarca Denetim, Milyarlarca Lira Ceza

Bakanlığın paylaştığı veriler, sahadaki mücadelenin boyutunu gözler önüne seriyor. Geçen yıl kasım ayına kadar 8 bin 113 görevli ile 1 milyon 362 bin 867 denetim gerçekleştirildi. Bu denetimlerde:

572 işletme hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunuldu.

32 bin 988 uygunsuzluk tespit edildi.

Toplamda 2,7 milyar lira idari para cezası kesildi.

2025 Ramazan ayında yapılan 200 bine yakın denetimde ise 3 bin 961 ceza uygulandığı belirtildi. Bu yıl da Ramazan öncesi "gıda dedektifleri" sahada olacak ve vatandaşın sağlıklı gıdaya ulaşması için 7/24 mesai harcayacak.

Editörün Notu: "Gıda terörü, en az diğer güvenlik sorunları kadar ciddiye alınması gereken bir mesele. Bir işletmenin 'zeytinyağı' diye 'kanola yağı' sattığını veya kıymaya sakatat karıştırdığını tespit ediyorsunuz, ceza yazıyorsunuz ama mahkeme sonuçlanana kadar o işletme satış yapmaya devam ediyor. Bu kabul edilebilir bir durum değil. Bakanlığın talep ettiği 'anlık kapatma' yetkisi, bu kısır döngüyü kıracak en etkili silahtır. 4.7 milyon liralık ceza caydırıcı olabilir ama bir işletmenin kapısına o anda mühür vurulması, hem o işletme için ticari bir yıkım hem de diğerleri için büyük bir gözdağı olacaktır. Vatandaşın sağlığı, bürokrasiye kurban edilemez."