Uzmandan Şiddet Uyarısı: Kobra ve Pitbull Karakterlerine Dikkat

Doç. Dr. Vural, aile içi şiddeti ikiye ayırarak, tedavisi zor olan karakterolojik vakalarda mağdurlar için güvenli kaçış planı uyarısı yaptı.

ŞİDDETİN İKİ TÜRÜ: DURUMSAL VE KARAKTEROLOJİK

Samsun OMÜ Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Meryem Batık Vural, aile içi şiddetin her zaman aynı dinamiklere sahip olmadığını belirterek şiddeti durumsal ve karakterolojik olmak üzere ikiye ayırdı. Öfke kontrolsüzlüğünden kaynaklanan durumsal şiddette failin pişmanlık duyduğunu ve bu durumun hem bireysel hem de çift terapisiyle aşılabileceğini belirten Vural, asıl tehlikenin "karakterolojik şiddet" boyutunda yattığına dikkat çekti.

KOBRA VE PİTBULL KARAKTERLERİ

Şiddet vakalarının yüzde 20'sini oluşturan ve patolojik bir boyut olan karakterolojik şiddet, psikoloji literatüründe ünlü araştırmacı John Gottman tarafından 'kobra' ve 'pitbull' olarak sınıflandırılıyor. Doç. Dr. Vural, bu iki riskli profili şöyle özetledi:

Kobralar: Antisosyal, dürtüsel ve zevk düşkünüdürler. İstediğini elde etmeyi kendinde hak görür, eşini bir engel olarak gördüğünde şiddet uygular ve duygusal istismara maruz bırakır. Terk edilmekten korkmazlar ve tahakküm altına girmezler.

Pitbullar: Şiddeti genelde aile üyeleriyle sınırlar ve özellikle eşlerine odaklanırlar. Kobraların aksine eşlerine duygusal olarak bağımlıdırlar. En büyük korkuları terk edilmektir ve bu korku, yoğun kıskançlık krizleri ile eşini bağımsız bir yaşamdan yoksun bırakma girişimlerine yol açar.

"GÜVENLİ KAÇIŞ PLANI HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR"

Karakterolojik şiddetin tamamen ortadan kaldırılmasının pek mümkün görünmediğini vurgulayan Vural, bu vakalarda çift terapisinin oldukça zararlı sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. İstismarcı bir ilişkiyi bitirmenin zaman alan bir süreç olduğunu belirten Vural, mağdurlara şu tavsiyelerde bulundu:

Bireysel terapi ile güçlenerek yaşanılan durumu doğru adlandırmak.

"Bu şiddeti hak etmiyorum" diyerek terk fikrine zihinsel olarak alışmak.

Kendisi ve çocukları için fiziksel ile ekonomik güvence sağlayacak güvenli bir kaçış planı hazırlamak.

EDİTÖRÜN NOTU: Aile içi şiddet, sadece fiziksel bir yara değil, aynı zamanda derin psikolojik izler bırakan toplumsal bir sorundur. Özellikle patolojik boyuttaki şiddet vakalarında mağdurun kendini suçlamayı bırakıp destekle bir kaçış planı yapması, hayatta kalmanın en kritik adımıdır. Uzmanların da belirttiği gibi, evlilik öncesi alınacak psikolojik danışmanlık hizmetleri, bu tehlikeli döngüye girmeden farkındalık yaratmak adına son derece elzemdir.