Türk Bilim İnsanlarından "Atorvastatin" Hamlesi: İlacın Gizli Etkileri Araştırılıyor

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi öncülüğünde başlatılan araştırmada, yaygın kolesterol ilacı atorvastatinin damar sağlığı üzerindeki biyolojik etkileri inceleniyor. Doç. Dr. Burak Önal, "Amacımız sadece rakamları düşürmek değil, damar duvarındaki iyileşmeyi kanıtlamak" diyor.

Kolesterol İlacında Ezber Bozan Araştırma: Hedef "Sessiz" Damar Sertliği

Kalp ve damar hastalıkları, dünya genelinde ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alırken, bu hastalıklarla mücadelede kullanılan ilaçların etki mekanizmaları da bilim dünyasının yakın markajında. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Önal, yüksek kolesterol tedavisinin belkemiği olan "atorvastatin" maddesi üzerine kapsamlı bir çalışma başlattı.

Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa ile ortaklaşa yürütülen bu proje, ilacın bilinen etkilerinin ötesine geçmeyi hedefliyor.

Sadece Rakamlara Değil, Damarın Kendisine Bakılıyor

Geleneksel tedavide başarı kriteri genellikle kan tahlilindeki kolesterol seviyesinin düşmesi olarak kabul edilir. Ancak Doç. Dr. Önal ve ekibi, buzdağının görünmeyen kısmına odaklanıyor.

Önal, atorvastatinin sadece bir "yağ düşürücü" olmadığını belirterek şunları söylüyor: "Bu tür ilaçların damar duvarı, iltihaplanma (enflamasyon) süreçleri ve damar sertliği (ateroskleroz) mekanizmaları üzerinde de iyileştirici etkileri olduğu düşünülüyor. Biz bu çalışmada, kandaki yağ oranı düşerken damar duvarında biyolojik olarak nelerin değiştiğini güncel verilerle ispatlamayı hedefliyoruz."

Erken Uyarı Sistemi: Biyobelirteçler

Damar sertliği, çoğu zaman belirti vermeden, sinsi bir şekilde ilerleyen bir süreçtir. Araştırma ekibi, atorvastatin tedavisi gören hastalarda damar sağlığıyla ilişkili özel "biyobelirteçleri" (biyolojik izleri) takip ediyor. Bu sayede, henüz kriz aşamasına gelmemiş damar hasarlarının iyileşip iyileşmediği, moleküler düzeyde izlenebilecek.

Dev İş Birliği Kadrosu

Bilimsel çalışmanın mutfağında güçlü bir akademik kadro yer alıyor. Araştırma, Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nden Doç. Dr. Sezai Yıldız ve Dr. Tuğçe Kaya ile Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden Dr. Melik Yiğit Bayındır’ın katkılarıyla yürütülüyor. Ayrıca Biruni Üniversitesi’nden Zülal Çelik ve Aslıhan Şeyda Doğan da ekibin bir parçası.

Tedaviye Bütüncül Bakış

Doç. Dr. Burak Önal, çalışmanın nihai amacının "bütüncül tedavi" olduğunu vurguluyor. "Bir ilacın başarısı sadece tahlil kağıdındaki düşüşlerle ölçülmemeli. O ilacın damar sağlığına ne kadar ömür kattığını görmek gerekiyor" diyen Önal, elde edilecek bulguların dünya tıp literatüründe ve klinik uygulamalarda yeni bir yol haritası oluşturacağını belirtiyor.

Editörün Notu: "Statik (kolesterol düşürücü) grubu ilaçlar, tıp dünyasında zaman zaman tartışmalara konu olsa da kalp krizini önlemedeki rolleri yadsınamaz. Türk bilim insanlarının, halihazırda kullanılan bir ilacın 'pleiotropik' (çok yönlü) etkilerini araştırması çok kıymetli. Eğer bu çalışma, atorvastatinin damar iç çeperindeki iltihabı (yangıyı) doğrudan iyileştirdiğini biyobelirteçlerle kanıtlarsa, bu ilaçlar sadece 'kolesterolü olanlara' değil, genetik olarak damar sertliğine yatkın bireylere de koruyucu hekimlik kapsamında daha farklı bir protokolle sunulabilir. Bilim, detayda gizlidir ve bu çalışma o detayı kovalıyor."