TİHEK’ten Sansür Kararı: Google’a Üst Sınırdan Ceza

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), YouTube platformunda Filistin içerikli videoları kısıtlanan bir gazetecinin başvurusu üzerine yürüttüğü incelemeyi karara bağladı. Kurul, yapılan değerlendirme sonucunda, gazetecinin ifade ve haber yapma özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmederek Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi’ne üst sınırdan 204 bin 285 lira idari para cezası uygulanmasına oy birliğiyle karar verdi.

Başvuru dilekçesinde gazeteci, YouTube’daki kanalında İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarını konu alan videolarının defalarca uyarı gerekçesiyle kısıtlandığını, sansüre yönelik itirazlarının gerekçesiz biçimde reddedildiğini ve “Filistin”, “Gazze” ile “Kudüs” başlıklı yeni içerik yükleyemez hale geldiğini ifade etti. Kanalının kapatılacağı yönünde uyarılar aldığını belirten gazeteci, bu durumun mesleğini icra etmesini fiilen imkânsız hale getirdiğini kaydetti.

“Videolar haber niteliğinde”

TİHEK tarafından yapılan incelemede, kısıtlanan içeriklerin İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırılarına ilişkin haber niteliği taşıdığı tespit edildi. Kurul, söz konusu videoların “şiddet propagandası” kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmederek, içeriklerin Gazze’de yaşanan insanlık dramına dair kamuoyunu bilgilendirme amacı taşıdığını vurguladı. Kararda, basının “kamu bekçisi” rolü gereği toplumsal olayları aktarma sorumluluğu bulunduğu ifade edildi.

Ayrımcılık ve caydırıcı etki vurgusu

Kurul, Gazze’de yaşananlara karşı duruş sergilemenin ve bunu haberleştirmenin, kişinin siyasi ve felsefi görüşünü yansıttığını belirtti. Videolara getirilen kısıtlamaların bu yönüyle “siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık” oluşturduğu kaydedildi. Ayrıca bu tür uygulamaların, basın mensupları üzerinde otosansüre yol açabilecek “caydırıcı bir etki” yarattığına dikkat çekildi.

Kararda, YouTube’un itiraz mekanizmalarının soyut yanıtlarla etkisiz bırakıldığı, başvuranın benzer durumdaki diğer kullanıcılara kıyasla farklı muameleye tabi tutulduğu ve bu farklılığın makul bir gerekçeyle açıklanamadığı ifade edildi. İsrail yanlısı içeriklere kısıtlama getirilmezken, Filistin’e yönelik ihlalleri konu alan videoların engellenmesinin “çifte standart” olduğu vurgulandı.

TİHEK, söz konusu müdahalenin hem gazetecinin haber yayma hakkını hem de kamunun haber alma hakkını ihlal ettiğine, demokratik toplum düzeniyle bağdaşmadığına hükmederek idari para cezası uygulanmasına karar verdi.