Roma’dan Kalan Mirasa Ayı Pençesi: Konya’da Bal Üreticisi Çaresiz

Konya’nın Taşkent ilçesine bağlı Balcılar Mahallesi, Orta Toroslar’ın sarp kayalıkları arasında, 2 bin metre yükseklikte asırlık bir geleneğe ev sahipliği yapıyor. Bölge halkı, yüzyıllardır "kara kovan balı" üretmek için "hanay" adını verdikleri özel taş yapılar inşa ediyor. Ancak bu yıl, doğanın dengesi şaşınca, yaylaların bu sessiz bekçileri büyük bir saldırıya uğradı. Aç kalan bir ayı (veya ayılar), balın kokusunu alarak bu korunaklı yapılara adeta savaş açtı.

Demir Parmaklıklar Bile Durduramadı

Bölgedeki bal üreticileri, kovanlarını yırtıcı hayvanlardan korumak için hanayların girişlerini demir kapılar ve parmaklıklarla güçlendirmişti. Ancak gözü dönmüş ayı için bu önlemler yetersiz kaldı. Ayının hanaylara girmek için uyguladığı yöntemler ise görenleri hayrete düşürdü.

Bazı hanayların demir korkuluklarını pençe darbeleriyle yerinden söken ayı, bazılarının ise çatısını parçalayarak içeri girdi. Hatta bazı taş yapıların altına tünel kazarak kovanlara ulaştığı tespit edildi. İçeri girmeyi başaran ayı, yüzlerce kovanı parçalayarak sezonluk bal hasadının tamamını yedi ve geride büyük bir enkaz bıraktı.

"Atalarımızdan Beri Görmedik"

Hayatını arıcılıkla kazanan 69 yaşındaki Süleyman Bina, karşılaştığı manzara karşısında büyük bir şok yaşadı. Yıllardır bu yaylalarda üretim yaptığını belirten Bina, "Biz güvenli olsun diye her yeri demirlerle kapladık ama ayıya gücümüz yetmedi. Sadece benim değil, tüm komşuların balını yemiş bitirmiş. Biz atalarımızdan beri bu işi yapıyoruz, şimdiye kadar böyle bir saldırı, böyle bir güç görmedik. Hiçbir şey bırakmamış" diyerek çaresizliğini dile getirdi.

Roma Dönemi’nden Gelen Gelenek Tehlikede

Bölgedeki diğer bir üretici Hasan Hüseyin Kahrıman ise olayın sadece maddi boyutuna değil, kültürel kaybına da dikkat çekti. Bölgedeki arıcılık faaliyetlerinin Roma Dönemi’ne kadar uzandığını belirten Kahrıman, hanayların tarihi değerine vurgu yaptı.

Kahrıman, "Ayı sadece balı yemedi, hanayları parçaladı. Tünel kazdı, duvarı yıktı, demiri büktü. Buradaki insanlar kısıtlı imkanlarla bir geleneği yaşatmaya çalışıyor ama ayı gelip hepsini yerle bir ediyor. Bu durum böyle devam ederse bölgede arıcılık bitecek. Devletimizden ve yetkililerden acil önlem bekliyoruz" ifadelerini kullandı.

Üreticiler, ayıların koruma altında olması nedeniyle ellerinin kollarının bağlı olduğunu, ancak emeklerinin göz göre göre yok olmasının da kendilerini maddi ve manevi olarak çöküntüye uğrattığını belirtiyor. Bölge halkı, hem ayıların yaşam alanının korunacağı hem de üreticinin mağdur edilmeyeceği "elektroşoklu tel çit" veya benzeri modern çözümlerin devlet desteğiyle hayata geçirilmesini talep ediyor.

Editörün Notu: "İnsanoğlu ile yaban hayatı arasındaki çatışma, ne yazık ki kırsalın en büyük gerçeği haline geldi. Ayıların bu kadar agresifleşmesi ve yerleşim yerlerine, hatta korunaklı taş yapılara (hanaylara) bu denli zarar vermesi, doğal yaşam alanlarında yiyecek bulmakta zorlandıklarının bir işareti olabilir. Ancak işin bir de kültürel boyutu var. 'Hanay' dediğimiz yapılar, sadece bal üretilen yerler değil, Toroslar'ın mimari hafızasıdır. Roma'dan bugüne gelen bu taş işçiliğinin ve arıcılık geleneğinin, bir ayı pençesiyle yok olmasına izin verilmemeli. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, bu tür 'kültürel miras' niteliğindeki üretim alanlarına özel koruma kalkanı oluşturması şart."

HABER ÖNERİSİ: İstanbul Esenyurt’ta Aşk Ata Bindi: Genç Çift Nikahı At Üzerinde Kıydı