Vegan Sporcular İçin Ceviz Sütü Tozu Geliştirildi

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı mezunu Hatice Kübra Acar’ın, danışmanlığını Doç. Dr. Filiz Yangılar’ın yürüttüğü yüksek lisans tezi uluslararası yayına dönüştürüldü. “Lyophilised walnut milk powders enriched with vitamin B12 and L-Carnitine for vegan athletes” başlıklı çalışma, Q2 kategorisinde yer alan Journal of Food Measurement and Characterization dergisinde yayımlandı.

Araştırma kapsamında Erzincan’ın Karakaya bölgesinden temin edilen cevizlerden ceviz sütü üretildi. Elde edilen ürün; Vitamin B12, L-Karnitin ve lupin (acı bakla) unu ile zenginleştirilerek liyofilizasyon (dondurarak kurutma) yöntemiyle toz haline getirildi. Çalışmada ürünün fiziko-kimyasal özellikleri, biyoaktif bileşenleri, enerji değerleri ve duyusal parametreleri detaylı şekilde analiz edildi.

Çalışmanın temel amacı, vegan sporcular için yüksek besin değerine sahip, fonksiyonel ve yenilikçi bir bitkisel ürün geliştirmek oldu. Literatürde vegan sporculara yönelik ürün geliştirme çalışmalarının sınırlı olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Filiz Yangılar, hem sporcu performansını destekleyen hem de yerel tarımsal değeri bilimsel katma değere dönüştüren bir ürün ortaya koymayı hedeflediklerini belirtti.

Cevizin omega-3 yağ asitleri ve esansiyel aminoasitler açısından zengin olduğuna işaret eden Yangılar, kas performansı ve toparlanmayı desteklemek amacıyla yüksek protein içeriğine sahip lupin ununun tercih edildiğini ifade etti. Vegan beslenmede eksikliği sık görülen B12 vitamininin vegan formda ürüne eklendiğini, L-Karnitin’in ise enerji metabolizması ve kas toparlanmasında rol oynadığını vurguladı.

Çalışma kapsamında L-Karnitin oranları farklılaştırılmış üç formül ve bir kontrol grubu olmak üzere toplam dört ürün geliştirildi. İlk aşamada in vitro analizlerin tamamlandığını belirten Yangılar, bir sonraki aşamada vegan sporcular üzerinde in vivo çalışmalar planlandığını kaydetti.

Hatice Kübra Acar ise literatürde ceviz temelli vegan sporcu ürününe rastlamadıklarını belirterek, Erzincan’ın yerel cevizini kullanarak bu alandaki boşluğu doldurmayı amaçladıklarını ifade etti.