Edirne'de Tarihi Cami Sular Altında: Tunca Nehri Şantiyeyi Bastı!

Edirne’de son günlerde etkili olan yoğun yağışlar ve Bulgaristan’daki baraj kapaklarının açılmasıyla Tunca Nehri’nde debi patlaması yaşandı. Nehir yatağındaki yükselme, kıyıda bulunan 15’inci yüzyılın eşsiz miraslarından biri olan Evliya Kasım Paşa Camii’ni vurdu. Devam eden restorasyon çalışmaları kapsamında kurulan şantiye alanı ve tarihi hazire bölümü tamamen sular altında kaldı. Cami çevresindeki mezar taşları ve Evliya Kasım Paşa’nın kabri, yükselen suların ortasında kaldı.

MEZAR TAŞLARI VE ŞANTİYE SUDAN ETKİLENDİ

Nehir suyunun çekilmemesi nedeniyle tarihi yapının temel ve çevre duvarları ciddi bir sınav veriyor. Haziredeki asırlık mezar taşlarının bir kısmı suyun şiddetiyle balçığa gömülürken, restorasyon malzemelerinin bulunduğu alanlar da sular altında kaldı. Görevli Mustafa Yılmaz, baskının aniden gerçekleştiğini belirterek, "Gece bir anda sular yükseldi ve her yeri kapladı. Şimdi suların çekilmesini bekliyoruz, sonrasında kabirleri yeniden düzenleyeceğiz" dedi.

PROF. DR. BEKSAÇ: "ÖNLEMLER YETERLİ DEĞİL"

Sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, yapının yıllardır süregelen taşkın tehdidine dikkat çekerek sert eleştirilerde bulundu. Beksaç, restorasyon öncesi daha köklü çözümler üretilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi: "Bu cami 15’inci yüzyıldan kalma bir miras ancak su baskınları kaderi haline getirilmiş. Alınan mevcut tedbirlerin yetersizliği bu son taşkınla tescillendi. Tarihi dokunun sudan ciddi hasar görmesi kaçınılmazdı. Daha kalıcı ve kapsamlı bir mühendislik çalışması şart."

TARİHİ MİRASIN KADERİ NE OLACAK?

Evliya Kasım Paşa Camii, konumu itibarıyla Tunca Nehri’nin her taşkınında benzer tehlikelerle yüzleşiyor. Restorasyon sürecinde caminin yükseltilmesi veya su bariyerleri oluşturulması gibi projelerin tartışıldığı bölgede, yaşanan bu son olay çalışmaların güvenilirliğini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, suyun çekilmesinin ardından yapıdaki nem ve korozyon hasarının tespiti için acil bir inceleme başlatılması gerektiğini belirtiyor.

Editör Notu

Edirne'nin "suyla imtihanı" sadece tarım arazilerini değil, asırlık kültürel mirasımızı da doğrudan tehdit ediyor. Evliya Kasım Paşa Camii’nin restorasyon sürecindeyken böyle bir baskına maruz kalması, planlama aşamasındaki eksiklikleri gözler önüne seriyor. Prof. Dr. Engin Beksaç’ın da belirttiği gibi, doğa olaylarını göz ardı ederek yapılan bir koruma çalışması maalesef kalıcı olamıyor. Tunca’nın suları çekildiğinde, umarız sadece balçık değil, ders alınmış yeni bir koruma vizyonu kalır.

Edirne’deki nehir taşkınlarının tarihi eserlere verdiği zarar hakkında ne düşünüyorsunuz? Restorasyon projelerinde doğal afet riskleri sizce yeterince dikkate alınıyor mu? Yorumlarınızı bekliyoruz.