Ertelemenin Arkasında Performans Kaygısı Var

Psikoloji literatüründe son yıllarda daha sık tartışılan ve halk arasında “ütopya sendromu” olarak adlandırılan bu eğilim, ideal şartlar oluşmadan harekete geçememe durumuyla ilişkilendiriliyor.

Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Dr. Sema Bayçın, bu düşünce kalıbının özellikle yüksek sorumluluk gerektiren işlerde daha belirgin görülebildiğini belirtiyor.

Bayçın’a göre ütopya sendromu, yüksek hedeflerden değil; hataya tahammül edememekten kaynaklanıyor. Kişi yaptığı işin kusursuz olması gerektiğine o kadar odaklanıyor ki süreci başlatmak veya tamamlamak zorlaşıyor. Dışarıdan disiplinli ve titiz görünen bu durum, içeride yoğun bir baskı yaratabiliyor.

Erteleme Tembellik Değil, Kaygı Olabilir

Ütopya sendromu yaşayan kişilerde sık görülen davranışlardan biri erteleme. Ancak bu çoğu zaman isteksizlik değil, performans kaygısının sonucu.

Dr. Bayçın, “Yeterince iyi değil” düşüncesinin görünmez bir fren görevi gördüğünü ifade ediyor. Toplantılarda fikir beyan etmekten kaçınma, projeleri sürekli revize etme veya teslim tarihini geciktirme bu döngünün parçaları haline gelebiliyor. Kişi harekete geçmek yerine kusursuz anı beklemeyi tercih ediyor.

Bu durum kısa vadede kontrol hissi verse de uzun vadede zihinsel yorgunluğa zemin hazırlıyor.

Tükenmişliğe Giden Yol

Sürekli ideal sonucu kovalamak, zihinsel enerjiyi hızla tüketebiliyor. Yapılan işlerden tatmin olamama, başarı hissinin kısa sürmesi ve hemen yeni bir beklenti baskısının devreye girmesi, tükenmişlik riskini artırıyor.

Dr. Bayçın’a göre kronikleşen kusursuzluk beklentisi anksiyete belirtileriyle iç içe geçebiliyor. Bu nedenle erken farkındalık geliştirmek kritik önem taşıyor.

Uzmanlar çözümün kusursuzluğu tamamen bırakmak değil, onu yeniden tanımlamak olduğunu vurguluyor. “Yeterince iyi” kavramını benimsemek üretkenliği azaltmıyor; aksine sürdürülebilir hale getiriyor.

Sonuç olarak iş hayatında başarı çoğu zaman kusursuz sonuçlardan değil, süreklilikten doğuyor. İlerleme, ideal koşulları beklemekle değil; mevcut şartlarla adım atabilmekle mümkün oluyor.