Çanakkale’den Dünyaya ‘Yeşil’ Patent: Anadolu’nun Çayı Dezenfektan Oldu!

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ), bilim dünyasında ses getiren çevreci bir başarıya imza attı. Anadolu kültüründe "göze çay pansumanı" olarak bilinen geleneksel tedavi yöntemi, akademisyenlerin laboratuvarında yüksek teknolojili bir dezenfektana dönüştü. ÇOMÜ Rektörlüğü adına tescillenen ve çay özü ile boraksın gücünü birleştiren bu yeşil teknoloji, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından koruma altına alındı.

Akademik bilginin somut bir ürüne dönüşmesi vizyonuyla hareket eden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 8 yıl süren titiz bir çalışmanın meyvesini aldı. 2017 yılında Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek’in doktora teziyle temelleri atılan ve Prof. Dr. Nükhet Zorba’nın katkılarıyla geliştirilen proje, 28 Aralık 2025 tarihinde resmen patentlendi. Doğaya zarar veren kimyasal dezenfektanlara güçlü bir alternatif sunan bu buluş, Türkiye’nin yeşil teknoloji ve "Sıfır Atık" hedeflerine de doğrudan hizmet ediyor.

"Annelerin Yöntemi Bilimsel Mirasa Dönüştü"

Buluşun hikayesi, laboratuvarın soğuk duvarları arasında değil, Anadolu’nun sıcak evlerinde başladı. Projenin mimarlarından Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek, ilham kaynaklarının kültürel hafıza olduğunu belirtti. İpek, "Hepimiz çocukluğumuzda gözümüzde arpacık çıktığında annelerimizin demlenmiş çayla pansuman yaptığına şahit olmuşuzdur. Biz bu kadim bilgiyi, 'acaba endüstriyel boyutta bir temizleyiciye dönüşebilir mi?' sorusuyla bilimsel zemine taşıdık. Anadolu’nun bitkilerle doğal iyileşme geleneğini, modern bilimin metotlarıyla standardize ederek evrensel bir teknolojiye dönüştürdük" ifadelerini kullandı.

Güney Kore Vizyonu ve Boraksın Gücü

Çalışma sadece yerel dinamiklerle sınırlı kalmadı; araştırmanın seyri Güney Kore ile kurulan stratejik bir iş birliğiyle değişti. Çay özünün su hatlarında kullanımı üzerine çalışan Prof. Kweon ve Waterlab ekibiyle yapılan bilgi alışverişi, projenin ufkunu genişletti. Laboratuvar aşamasında 50’den fazla farklı bileşen, gerçek üretim sahalarından alınan en dirençli mikroorganizmalar üzerinde tek tek denendi.

Yapılan binlerce test sonucunda, çay bitkisinden elde edilen epigallokateşin gallat (EGCG) özütünün, boraks ve EDTA ile birleştiğinde mucizevi bir etki yarattığı keşfedildi. Prof. Dr. Nükhet Zorba, bu sinerjinin özellikle paslanmaz çelik yüzeylerdeki inatçı bakterilere karşı çok etkili olduğunu vurgulayarak, "Amacımız sadece bitkisel bir karışım yapmak değildi; etkinliği ölçülebilen, formülü sabitlenebilen endüstriyel bir ürün ortaya koymaktı. Patent tescili, bu teknik yeterliliğin kanıtıdır" dedi.

Kimyasal Kirliliğe Karşı 'Sıfır Atık' Kalkanı

Geliştirilen solüsyonun en büyük özelliği ise çevreye olan duyarlılığı. Küresel iklim krizi ve su kıtlığının tehdit boyutuna ulaştığı günümüzde, suya karışan kimyasal temizleyiciler büyük bir çevre felaketine yol açıyor. ÇOMÜ’lü akademisyenlerin geliştirdiği bu doğal dezenfektan; gıda sanayisinden hastane hijyenine, ev temizliğinden endüstriyel hatlara kadar geniş bir kullanım alanı sunuyor. Dr. İpek, "Bu ürünle suyu kirletmeyen, arıtma tesislerinin yükünü hafifleten ve Hepatit A gibi virüslere karşı dahi etkili olan bir çözüm sunuyoruz" diyerek buluşun ekolojik önemine dikkat çekti.

EDİTÖRÜN NOTU: GEÇMİŞİN ŞİFASI, GELECEĞİN TEKNOLOJİSİ

"Bilim bazen çok uzaklarda, karmaşık formüllerde aranır ama bazen çözüm burnumuzun dibinde, bir çay bardağındadır. ÇOMÜ’lü hocalarımızın bu başarısı, sadece bir patent haberi değil, aynı zamanda 'yerli ve milli' üretim anlayışının en zarif örneğidir. Yüzyıllardır annelerimizin uyguladığı bir yöntemi, 'kocakarı ilacı' diye küçümsemeyip, laboratuvara sokup, Güney Kore ile iş birliği yapıp, içine bor madenimizin türevi boraksı katarak dünya çapında bir ürüne dönüştürmek... İşte vizyon budur. Doğayı kirletmeden temizlik yapabilmek, torunlarımıza bırakacağımız en temiz miras olacaktır."

HABER ÖNERİSİ: KARADENİZ’İN İNCİSİNDE GÖRSEL ŞÖLEN: KOSTÜMLER GİYİLDİ, MANİLER OKUNDU