Tahlil sonucunu yapay zekaya soranlar dikkat: Doktorlar neden uyarıyor?

Sağlık sorunları yaşadığımızda veya elimize bir tahlil sonucu geçtiğinde, doktora ulaşamadan önce internete başvurmak eski bir alışkanlıktı. Şimdi ise bu alışkanlık boyut değiştirdi; vatandaşlar MR, tomografi, kan tahlili ve hatta kritik hasta notlarını yapay zeka uygulamalarına yükleyerek teşhis koydurmaya çalışıyor.

Medical Park Bahçelievler Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Abuzer Güngör, bu tehlikeli eğilimin gereksiz panik ataklarına ya da hayati önem taşıyan tedavilerin gecikmesine neden olabileceğini belirtiyor.

"Yapay Zeka Veriyi Analiz Eder, Doktor Hastayı Anlar"

Prof. Dr. Güngör, yapay zekanın tıpta kullanımının inkar edilemez faydaları olduğunu, özellikle literatür taraması ve veri analizinde hekimlere büyük destek sağladığını kabul ediyor. Ancak "karar verici" koltuğuna yapay zekanın oturtulmasına şiddetle karşı çıkıyor.

Tıbbın sadece kağıt üzerindeki rakamları okumak olmadığını vurgulayan Güngör, "Tıp; hastayı görmek, dinlemek, muayene etmek, riskleri öngörmek ve doğru zamanda doğru kararı verebilmektir. Yapay zeka sadece matematiksel veriyi görür, oysa doktor hastanın bütününü anlar" ifadelerini kullandı.

Yapay Zeka Neden Doktor Olamaz? (9 Kritik Madde)

Prof. Dr. Güngör, "Yapay zeka doktorun yerini alır mı?" sorusuna net bir "Hayır" cevabı vererek, teknolojinin insan faktörünü asla ikame edemeyeceği 9 temel eksikliği şöyle sıraladı:

Fizik Muayene Yapamaz: Hastanın karnına dokunduğundaki sertliği veya akciğerindeki sesi duyamaz.

Klinik Sezgi Yoktur: Yılların tecrübesiyle kazanılan "içgüdüsel" teşhis yeteneğine sahip değildir.

Sorumluluk Alamaz: Yanlış bir teşhis veya öneride bulunduğunda tıbbi ve hukuki bir sorumluluğu yoktur.

Acil Durum Yönetimi: Kriz anlarında soğukkanlılıkla anlık karar değişikliği yapamaz.

Empati Kuramaz: Hastanın korkularını, endişelerini anlayıp onu sakinleştirecek güven ilişkisini kuramaz.

Kişiye Özel Karar: Her hasta biriciktir; standart algoritmalar istisnai durumlarda çuvallayabilir.

Veri Bağımlılığı: Kendisine sunulan veri eksik veya hatalıysa, sonucu da mutlaka hatalı olur.

Etik Muhakeme: Tıbbi etiğe dair karmaşık durumlarda ahlaki karar veremez.

Bütünü Göremez: Hastayı değil, sadece önüne konulan veriyi görür.

"Sağlığınızı Algoritmalara Emanet Etmeyin"

Özellikle acil durumlarda veya randevu bulamama gibi kısıtlılıklarda yapay zekadan "fikir almak" cazip gelse de, bu bilgilerin kesin tanı yerine geçmemesi gerekiyor. Prof. Dr. Güngör, "İnsanlar yapay zekayı bir danışman gibi kullanabilir ancak nihai kararı mutlaka bir uzmana bırakmalıdır. Yanlış yorumlanan bir 'pozitif' sonuç sizi depresyona sokabilir ya da atlanan bir 'negatif' durum hastalığınızın ilerlemesine neden olabilir" uyarısında bulundu.

Editörün Notu: "Yapay zeka modelleri (ChatGPT, Gemini vb.) bazen 'halüsinasyon' görebilir; yani çok emin bir dille tamamen yanlış bir bilgi uydurabilirler. Bir yemek tarifinde bu hata sadece yemeği yakar ama sağlıkta hayatınızı yakabilir. Kan değerlerinizdeki bir sapmayı yapay zekaya sorduğunuzda size 'kanser' de diyebilir, 'önemsiz' de diyebilir. Oysa o değer, sadece bir gün önce yediğiniz yağlı bir yemekten veya basit bir enfeksiyondan kaynaklanıyor olabilir. Bunu ayırt edecek olan, yapay zeka değil, sizi karşısına alıp 'Dün ne yedin?' diye soran doktordur."

HABER ÖNERİSİ: İhmal Edilen Sırt Ağrıları Hangi Hastalıkların Habercisi Olabilir?