Bakan Ersoy: Ayasofya'nın yer altındaki zenginliğini görünür hale getireceğiz
Bakan Ersoy: Ayasofya'nın yer altındaki zenginliğini görünür hale getireceğiz
Haber Giriş Tarihi: 20.11.2026 11:17
Haber Güncellenme Tarihi: 20.11.2026 11:17
Kaynak:
DHA
ANKARA, (DHA)- KÜLTÜR ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yer altı tünellerine inerek, restorasyon çalışmalarını inceledi. Ersoy, "Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya’nın yer altındaki tarihi zenginliğini de görünür hale getireceğiz" dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’nın tarihi tünellerine inerek, Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker’den yürütülen kazı, temizlik, belgeleme ve güçlendirme çalışmaları hakkında bilgi aldı. Ersoy incelemelerin ardından, Ayasofya’nın tarihi su altyapısından yer altı mezar yapısına, tespit edilen yeni mekanlardan yüzlerce metre uzunluğundaki tünellere kadar çalışmaların ulaştığı son durumu paylaştı. Ayasofya’da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecinin yürütüldüğünü belirten Bakan Ersoy, çalışmaların yalnızca yapının görünen bölümleriyle sınırlı olmadığını, yer altındaki tarihi mirasın da bilimsel yöntemlerle araştırıldığını vurguladı.
'3 BİN TONA YAKIN DOLGU ÇIKARDIK'
Bakan Ersoy, Ayasofya’nın korunması için büyük bir hassasiyetle çalıştıklarını belirterek, "Ayasofya-i Kebir Camii’nde Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarını başlattık ve büyük bir hassasiyetle sürdürüyoruz. Bu çalışmalar kapsamında eserin yer altında bulunan tünellerinde ve hipoje, yani yer altı mezar yapısında da titiz bir süreç yürütüyoruz. 31 Aralık 2024’te Ayasofya Camii’nin yer altı bölümlerine ait birinci etap etüt çalışmalarına, 2 Aralık 2025’te ise ikinci etap uygulamalarına başladık. Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik ve alandan toplamda 3 bin tona yakın dolgu malzemesi çıkardık. Temizlik çalışmalarında önemli bir mesafe kat ettik; kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz" ifadelerini kullandı.
Ayasofya’nın altındaki tarihi yapıların, İstanbul’un geçmişteki su yönetimi sistemine ilişkin de önemli bilgiler sunduğunu belirten Ersoy, "Bu yer altı ağı, tarih boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi bakımından önemli işlevler üstlenmiştir. Yürüttüğümüz çalışmalarla Ayasofya’nın yer altı yapılarını ortaya çıkarırken, İstanbul’un tarihi su yönetimi altyapısına ilişkin bilgileri de derinleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’de yürütülen temizlik çalışmalarıyla yer altındaki tarihi mekanların ve tünel bağlantılarının daha ayrıntılı biçimde incelenebildiğini aktaran Ersoy, çalışmaların bilimsel belgeleme ve koruma ilkeleri doğrultusunda sürdürüldüğünü kaydetti.
'YAPISAL HASARLAR GİDERİLDİ'
Ersoy, Ayasofya’nın yer altı bölümlerinde yalnızca kazı ve temizlik değil, tarihi dokunun korunmasına yönelik kapsamlı onarım ve güçlendirme çalışmalarının da gerçekleştirildiğini belirterek, "56 metre uzunluğundaki Mekan-2’de, 18 metrelik hat boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları yaparak yapısal hasarları giderdik. Bu müdahalelerde özgün malzemeye eş malzeme kullandık. Mekan-2 ve 3’ün daha sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölündüğü veya kesintiye uğradığı anlaşılıyor" dedi. Mekan-3’te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkarılan malzemelerin hassas biçimde elenmesi işlemlerinin sürdüğünü ifade eden Ersoy, duvarlar ile üst örtüyü oluşturan tonozlarda onarım ve güçlendirme çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.
'420 METRELİK TÜNEL HATTI TEMİZLENDİ'
Bakan Ersoy, Batı Bahçe’de tespit edilen 9 tünelden 7’sinde dolgu toprak temizliğinin gerçekleştirildiğini, diğer 2 tünelde ise tespit ve belgeleme çalışmalarının yapıldığını açıkladı. Tünellerin tarihi altyapı işlevi gördüğünün değerlendirildiğini belirten Ersoy, "Bu altı mekanla ilişkili 9 tünelin altyapı işlevi gördüğünü değerlendiriyoruz. Tünel-2 ve Tünel-8 dışındaki 7 tünelde dolgu toprak temizliği yaptık. Tünel-2 ve Tünel-8’de ise tespit ve belgeleme çalışmaları gerçekleştirdik. Toplamda 420 metre uzunluğundaki tünel hattını temizledik. Bunların en uzunu, 180 metre ile Tünel-4’tür. Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğini düşündüğümüz bu hat, Ayasofya’nın giriş cephesine paralel biçimde Fatih Medresesi önünden başlayarak ziyaretçi giriş noktasına doğru yüzde 3 eğimle uzanıyor" ifadelerini kullandı.
Bakan Ersoy, mevcut tünel yapısının havalandırma ihtiyacını karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, “Bütün bu çalışmalar yapılırken yer altı yapılarının havalandırma bakımından kullanılabilirliğini de değerlendiriyoruz. Burada tarihi altyapının işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacını ayrı ayrı ele almak gerekiyor. Mevcut zemin altı tünel çıkışının fiziki kesit alanı yaklaşık 0,5 metrekaredir. Yapılan teknik değerlendirmelere göre mevcut çıkış, yapının ihtiyaç duyduğu saatte 120 bin metreküplük minimum havalandırma debisinin yalnızca yüzde 3,6’sını karşılayabiliyor” dedi. Mevcut menfezin ana giriş kapısına yakın konumda bulunmasının da havalandırma açısından sınırlamalar oluşturduğunu belirten Ersoy, içeri verilecek havanın ana mekana yeterince dağılmadan dışarı çıkma riski bulunduğunu ifade etti. Bakan Ersoy, gelecekte gerçekleştirilecek lazer tarama ve belgeleme çalışmalarının sonuçlarına göre yer altı tünel ağının iklimlendirilmiş taze hava besleme altyapısı olarak yeniden değerlendirilebileceğini, ancak bunun yeni bulgulara ve teknik incelemelere bağlı olduğunu söyledi.
'GÖRÜNÜR HALE GETİRECEĞİZ'
Yürütülen çalışmaların yalnızca tarihi yapıların araştırılması ve korunmasını değil, uygun bölümlerin ziyaretçilerle buluşturulmasını da amaçladığını belirten Ersoy, bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlanmasının planlandığını duyurdu. Bakan Ersoy, "Çalışmalarımızın bir diğer hedefi de uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilerle buluşturmaktır. Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlamayı planlıyoruz. Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya’nın yer altındaki tarihi zenginliğini de görünür hale getireceğiz. Ayasofya’yı bütün katmanlarıyla korumak, bilimsel yöntemlerle belgelemek ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımızı aynı hassasiyetle sürdüreceğiz" dedi. (DHA)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Bakan Ersoy: Ayasofya'nın yer altındaki zenginliğini görünür hale getireceğiz
ANKARA, (DHA)- KÜLTÜR ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yer altı tünellerine inerek, restorasyon çalışmalarını inceledi. Ersoy, "Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya’nın yer altındaki tarihi zenginliğini de görünür hale getireceğiz" dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’nın tarihi tünellerine inerek, Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker’den yürütülen kazı, temizlik, belgeleme ve güçlendirme çalışmaları hakkında bilgi aldı. Ersoy incelemelerin ardından, Ayasofya’nın tarihi su altyapısından yer altı mezar yapısına, tespit edilen yeni mekanlardan yüzlerce metre uzunluğundaki tünellere kadar çalışmaların ulaştığı son durumu paylaştı. Ayasofya’da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecinin yürütüldüğünü belirten Bakan Ersoy, çalışmaların yalnızca yapının görünen bölümleriyle sınırlı olmadığını, yer altındaki tarihi mirasın da bilimsel yöntemlerle araştırıldığını vurguladı.
'3 BİN TONA YAKIN DOLGU ÇIKARDIK'
Bakan Ersoy, Ayasofya’nın korunması için büyük bir hassasiyetle çalıştıklarını belirterek, "Ayasofya-i Kebir Camii’nde Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarını başlattık ve büyük bir hassasiyetle sürdürüyoruz. Bu çalışmalar kapsamında eserin yer altında bulunan tünellerinde ve hipoje, yani yer altı mezar yapısında da titiz bir süreç yürütüyoruz. 31 Aralık 2024’te Ayasofya Camii’nin yer altı bölümlerine ait birinci etap etüt çalışmalarına, 2 Aralık 2025’te ise ikinci etap uygulamalarına başladık. Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik ve alandan toplamda 3 bin tona yakın dolgu malzemesi çıkardık. Temizlik çalışmalarında önemli bir mesafe kat ettik; kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz" ifadelerini kullandı.
Ayasofya’nın altındaki tarihi yapıların, İstanbul’un geçmişteki su yönetimi sistemine ilişkin de önemli bilgiler sunduğunu belirten Ersoy, "Bu yer altı ağı, tarih boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi bakımından önemli işlevler üstlenmiştir. Yürüttüğümüz çalışmalarla Ayasofya’nın yer altı yapılarını ortaya çıkarırken, İstanbul’un tarihi su yönetimi altyapısına ilişkin bilgileri de derinleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’de yürütülen temizlik çalışmalarıyla yer altındaki tarihi mekanların ve tünel bağlantılarının daha ayrıntılı biçimde incelenebildiğini aktaran Ersoy, çalışmaların bilimsel belgeleme ve koruma ilkeleri doğrultusunda sürdürüldüğünü kaydetti.
'YAPISAL HASARLAR GİDERİLDİ'
Ersoy, Ayasofya’nın yer altı bölümlerinde yalnızca kazı ve temizlik değil, tarihi dokunun korunmasına yönelik kapsamlı onarım ve güçlendirme çalışmalarının da gerçekleştirildiğini belirterek, "56 metre uzunluğundaki Mekan-2’de, 18 metrelik hat boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları yaparak yapısal hasarları giderdik. Bu müdahalelerde özgün malzemeye eş malzeme kullandık. Mekan-2 ve 3’ün daha sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölündüğü veya kesintiye uğradığı anlaşılıyor" dedi. Mekan-3’te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkarılan malzemelerin hassas biçimde elenmesi işlemlerinin sürdüğünü ifade eden Ersoy, duvarlar ile üst örtüyü oluşturan tonozlarda onarım ve güçlendirme çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.
'420 METRELİK TÜNEL HATTI TEMİZLENDİ'
Bakan Ersoy, Batı Bahçe’de tespit edilen 9 tünelden 7’sinde dolgu toprak temizliğinin gerçekleştirildiğini, diğer 2 tünelde ise tespit ve belgeleme çalışmalarının yapıldığını açıkladı. Tünellerin tarihi altyapı işlevi gördüğünün değerlendirildiğini belirten Ersoy, "Bu altı mekanla ilişkili 9 tünelin altyapı işlevi gördüğünü değerlendiriyoruz. Tünel-2 ve Tünel-8 dışındaki 7 tünelde dolgu toprak temizliği yaptık. Tünel-2 ve Tünel-8’de ise tespit ve belgeleme çalışmaları gerçekleştirdik. Toplamda 420 metre uzunluğundaki tünel hattını temizledik. Bunların en uzunu, 180 metre ile Tünel-4’tür. Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğini düşündüğümüz bu hat, Ayasofya’nın giriş cephesine paralel biçimde Fatih Medresesi önünden başlayarak ziyaretçi giriş noktasına doğru yüzde 3 eğimle uzanıyor" ifadelerini kullandı.
'HAVALANDIRMA NOKTASINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİ DEĞERLENDİRİYORUZ'
Bakan Ersoy, mevcut tünel yapısının havalandırma ihtiyacını karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, “Bütün bu çalışmalar yapılırken yer altı yapılarının havalandırma bakımından kullanılabilirliğini de değerlendiriyoruz. Burada tarihi altyapının işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacını ayrı ayrı ele almak gerekiyor. Mevcut zemin altı tünel çıkışının fiziki kesit alanı yaklaşık 0,5 metrekaredir. Yapılan teknik değerlendirmelere göre mevcut çıkış, yapının ihtiyaç duyduğu saatte 120 bin metreküplük minimum havalandırma debisinin yalnızca yüzde 3,6’sını karşılayabiliyor” dedi. Mevcut menfezin ana giriş kapısına yakın konumda bulunmasının da havalandırma açısından sınırlamalar oluşturduğunu belirten Ersoy, içeri verilecek havanın ana mekana yeterince dağılmadan dışarı çıkma riski bulunduğunu ifade etti. Bakan Ersoy, gelecekte gerçekleştirilecek lazer tarama ve belgeleme çalışmalarının sonuçlarına göre yer altı tünel ağının iklimlendirilmiş taze hava besleme altyapısı olarak yeniden değerlendirilebileceğini, ancak bunun yeni bulgulara ve teknik incelemelere bağlı olduğunu söyledi.
'GÖRÜNÜR HALE GETİRECEĞİZ'
Yürütülen çalışmaların yalnızca tarihi yapıların araştırılması ve korunmasını değil, uygun bölümlerin ziyaretçilerle buluşturulmasını da amaçladığını belirten Ersoy, bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlanmasının planlandığını duyurdu. Bakan Ersoy, "Çalışmalarımızın bir diğer hedefi de uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilerle buluşturmaktır. Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlamayı planlıyoruz. Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya’nın yer altındaki tarihi zenginliğini de görünür hale getireceğiz. Ayasofya’yı bütün katmanlarıyla korumak, bilimsel yöntemlerle belgelemek ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımızı aynı hassasiyetle sürdüreceğiz" dedi. (DHA)
Kaynak: DHA
ÇOK OKUNAN