Van Gölü’nde Görülmemiş Olay: Ocak Ayında Flamingolar Havzayı Terk Etmedi
Doğu Anadolu'nun dondurucu kış şartları altında, bembeyaz kar örtüsüyle kaplanan Van Gölü sahilleri, alışılagelmişin dışında bir manzaraya ev sahipliği yapıyor. Normal şartlarda her yıl havaların soğumasıyla birlikte çoktan sıcak bölgelere göç etmesi gereken flamingolar, Ocak 2026 itibarıyla halen havzada beslenmeye devam ediyor. Doğa fotoğrafçısı Fatih Bilgiç tarafından karlı dağların gölgesinde görüntülenen bu zarif kuşlar, izleyenlere görsel bir şölen sunsa da, bilim insanları bu durumun arkasında yatan ciddi iklimsel değişimlere dikkat çekiyor.
İklim Değişikliği ve Göç Alışkanlıklarında 'Makas' Değişimi
Bitlis Eren Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hümeyra Nergiz Uyar, yaklaşık 20 yıldır bölgedeki kuş popülasyonları üzerine yürüttüğü ekolojik çalışmalarla bu sıra dışı durumu analiz ediyor. Dr. Uyar’a göre, flamingoların havzadan ayrılmamasının temelinde iklim değişikliği ve besin kaynaklarının yeterliliği yatıyor. Geçmiş yıllarda en geç Kasım ayı ortasında bölgeyi terk eden flamingoların, artık Ocak ayına kadar Van Gölü kıyılarında konaklaması, göç periyotlarının ciddi bir "esneme" sürecine girdiğini gösteriyor.
Havzanın Hayati Noktaları: Erçek’ten Arin’e Beslenme Durakları
Flamingolar için Van Gölü havzası sadece bir geçiş güzergahı değil, aynı zamanda hayati bir beslenme alanı. Doç. Dr. Uyar, havzanın doğu kesimlerinin önemine vurgu yaparak; Erçek Gölü, Dönemeç Deltası, Göründü sazlıkları ve Bitlis sınırları içindeki Arin Gölü’nün yaz boyunca flamingolar için en zengin besin depoları olduğunu belirtiyor. Havzadaki sulak alanların halen buz tutmamış olması ve besin çeşitliliğinin sürmesi, kuşların "enerji harcayarak göç etmek" yerine "kalıp beslenmeyi" tercih etmesine neden oluyor. Ancak uzmanlar, bu durumun bir üreme faaliyeti olmadığını, kuşların tamamen hayatta kalma ve beslenme odaklı orada bulunduklarını hatırlatıyor.
Üreme Başarısı Tehlikede mi? Geç Göçün Gizli Riski
Bilimsel perspektiften bakıldığında, flamingoların kışlamak için geç kalması sadece bir manzara konusu değil, türün geleceği için bir risk unsuru. Doç. Dr. Uyar, kuşların göç periyotlarında acele etmelerinin stratejik bir nedeni olduğunu ifade ediyor: "Üreme alanına geç ulaşmak, en uygun habitatların erken giden bireyler tarafından sahiplenilmesi demektir. Bu da türün üreme başarısını doğrudan düşürür." Göç yolunda maruz kalınabilecek ani ve olumsuz hava şartları da, bu "kararını erteleyen" kuş kafilesi için hayati bir tehdit oluşturuyor.
Urmiye Gölü Kuraklığı ve Bölgesel Bağlantılar
Flamingoların Van Gölü'ndeki varlığı, sadece yerel şartlarla değil, bölgesel bir ekolojik krizle de ilintili. İran’daki Urmiye Gölü’nün son yıllarda yaşadığı ciddi kuraklık, oradaki popülasyonların Van Gölü havzasına daha fazla bağımlı hale gelmesine yol açtı. Van Gölü havzasındaki flamingolar, hem İran’daki hem de Akdeniz havzasındaki üreme popülasyonlarıyla genetik ve göçsel bir bağ içerisinde bulunuyor. Urmiye'deki yaşam alanlarının daralması, Van Gölü’nü bu zarif misafirler için çok daha kritik bir "kış sığınağı" haline getiriyor.
Editörün Notu: Karın Soğuğunda Pembe Bir Umut ve Derin Bir Kaygı
"Açıkçası karlı dağların eteğinde, buz gibi suların içinde o narin pembe tüyleri görmek insanı hem büyülüyor hem de içten içe ürpertiyor. Fatih Bilgiç’in objektifine yansıyan o muazzam kareler, aslında doğanın bize 'ben değişiyorum' diye haykırışıdır. Bence flamingoların Ocak ayında hala Van'da olması, iklim krizinin bir fotoğraf karesine sığdırılmış en somut hali. Bir yanda hayranlıkla izlediğimiz o estetik görüntü, diğer yanda Doç. Dr. Hümeyra Nergiz Uyar’ın dikkat çektiği 'üreme başarısının düşmesi' riski... HaberXR ekibi olarak, bu masalsı görüntünün arkasındaki bilimsel uyarıyı çok önemsiyoruz. Umarız bu zarif misafirlerimiz, doğanın dengesi daha fazla bozulmadan sağ salim yollarına devam edebilirler. Doğayı korumak, sadece o manzarayı değil, o canların binlerce yıllık içgüdülerini de korumaktır."
HABER ÖNERİSİ: Köy Meydanı Belgesel Setine Döndü: Vaşak Tavşanı, Kurt Vaşağı Kovaladı
