Tarihi değiştiren belge: 500 askerin donarak şehit olduğu o gece

Türk tarihinin en şanlı direnişlerinden biri olan Çanakkale Cephesi, sadece düşman askerine karşı değil, doğanın acımasız koşullarına karşı da büyük bir sınav verdi. Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından Türk arşiv belgeleri ve subay hatıratları ışığında yapılan araştırma, 1915 yılının Kasım ayında yaşanan felaketin boyutlarını gözler önüne serdi.

Enstitü Başkanı Prof. Dr. Murat Karataş, Sarıkamış faciasının bir benzerinin Çanakkale'de yaşandığını belirterek, askerlerin siperlerde nöbet tutarken donarak şehadete yürüdüğünü ifade etti.

Doğa "Üçüncü Ordu" Oldu

Felaket, 26 Kasım 1915 tarihinde başladı. Aniden bastıran sağanak yağış, Anafarta Ovası'nı adeta göle çevirdi. Ancak asıl yıkım, yağmurun ardından gelen dondurucu kar fırtınasıyla yaşandı. Askerlerin üzerindeki ıslak kıyafetler dondu, suyla dolan siperler buz kesti.

Prof. Dr. Karataş, bu durumu şöyle özetledi: "Arşiv belgeleri, bu 3 günlük süreçte doğanın adeta 'üçüncü bir ordu' gibi savaştığını ve siperleri yaşanmaz hale getirdiğini gösteriyor."

Resmi Rakamlar ve Gerçekler

Genelkurmay Başkanlığı arşivlerine göre; bu felakette 53 asker sel sularında boğularak, 248 asker ise donarak şehit oldu. Ancak hastaneye sevk edilirken vefat edenlerle birlikte bu sayının 500'ün üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Özellikle 18, 33, 34, 36 ve 59'uncu alaylar bu felaketten en ağır darbeyi alan birlikler oldu.

Dönemin 18'inci Alay Komutanı Binbaşı Mustafa'nın raporu ise durumun vahametini anlatmaya yetiyor: "Alay, adeta büyük bir muharebe vermiş kadar yıpranmıştır."

Müttefikler İçin "Donmuş Ayak Günü"

Dondurucu soğuk sadece Türk askerini değil, karşı siperdeki Müttefik kuvvetlerini de vurdu. İngiliz resmi kayıtlarına göre; 28 Kasım tarihi "Donmuş Ayak Günü" olarak hafızalara kazındı. Fırtına süresince İngiliz hastanelerine 6 bin 602 donma vakası sevk edildi. Yaklaşık 8 bin asker, tek bir kurşun atılmadan soğuk nedeniyle savaş dışı kaldı.

Editörün Notu: "Çanakkale'yi hep 'sıcak' ve 'susuzluk' ile hatırlarız. Ancak 1915 kışının ne kadar çetin geçtiği, Mehmetçik'in sadece düşmanla değil, hipotermiyle de savaştığı gerçeği yürek burkuyor. Düşünün ki, siperdesiniz, su belinize kadar yükselmiş ve o su gece buza dönüşüyor... Bu araştırma, Çanakkale ruhunun sadece süngüyle değil, sabırla da yazıldığının en büyük kanıtıdır."

HABER ÖNERİSİ: Arkadaşına IBAN verdi, hayatı karardı: 25 bin lira için 16 yıl hapis