Şırnak'ta Aşiretin 'Kadın' Yasağına 10 Bin Kişilik Düğünde Halaylı İsyan!

Şırnak'ın Uludere ilçesi, son günlerde geleneklerin, ekonomik zorunlulukların ve toplumsal cinsiyet rollerinin harmanlandığı tarihi bir kırılmaya sahne oldu. Bölgedeki bazı aşiretlerin bir araya gelerek düğün masraflarını kısmak amacıyla aldıkları radikal kararlar silsilesi, içindeki tek bir madde yüzünden büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Ekonomik bir rahatlama manifestosu olarak başlayan bu girişim, Goyan aşiretinin ileri gelenlerinden Yahya Encu'nun oğlunun düğününde adeta bir sivil direnişe dönüştü. "Halayın başında kadınlar oynamayacaktır" şeklindeki o tartışmalı yasak, Gülyazı köyünde kurulan 10 bin kişilik devasa düğün alanında, çekilen halaylar ve zılgıtlar eşliğinde tarihin tozlu raflarına gönderildi.

EKONOMİK TEDBİRLERİN GÖLGESİNDE KALAN TARTIŞMALI YASAK
Bölgedeki gençlerin evlenmesini kolaylaştırmak ve ailelerin üzerindeki ağır maddi yükü hafifletmek amacıyla hazırlanan ve birçok aşiret tarafından imza altına alınan karar metni, aslında oldukça katı ekonomik sınırlar çiziyordu. Bu yeni kurallara göre; düğünlerde saz ekibine 60 bin TL, kameramanlara ise 30 bin TL'den fazla ödeme yapılmayacaktı. Geline gelinlik giydirilmesi, salonlara devasa platformlar kurulması, kuaför ve dış çekimlere üç kişiden fazla gidilmesi tamamen yasaklanmıştı. Nişan alışverişleri, kız evine saz ekibiyle gitme geleneği ve takı merasimindeki gösteriş iptal edilerek, alınacak altın miktarı sadece 100 gramla sınırlandırılmıştı. Damada zarf usulü hediyeleşme sisteminin getirildiği bu ekonomik tedbir paketinin arasına sıkıştırılan "Kadınlar halay başı olamaz" maddesi ise bölgenin kültürel kodlarında beklenmedik bir yankı uyandırdı.

10 BİN KİŞİLİK DÜĞÜNDE KADINLARA ÖZEL 'HALAY' DAVETİ
Bu tartışmalı karara başından beri karşı çıkan ve metne imza atmayı reddeden Goyan aşiretinin saygın isimlerinden Yahya Encu, oğlu Şahin Encu ile Merişan Aşan'ın hayatlarını birleştirdiği düğünde ezberleri bozan bir hamleye imza attı. Uludere'ye bağlı Gülyazı köyünde 10 dönümlük devasa bir alana kurulan ve gece geç saatlere kadar süren toyda, Encu ailesi yasağa inat bazı kadınlara özel davetiyeler göndererek onları açıkça halay başı olmaya davet etti.

Dronlarla havadan görüntülenen 10 bin kişilik bu muazzam kalabalığın arasında; Vali Yardımcısı Murat Çiçek, Jirki Aşireti liderleri Tahir Adıyaman ve Cemil Öter, Babat Aşireti Reisi Şehmus Babat, Uludere İlçe Jandarma Komutanı İbrahim Biçici, iş insanı Osman Baylaz, eski milletvekili Rizgin Birlik, Hilal Belde Belediye Başkanı Cevher Benek ve Uzungeçit Belediye Başkanı Sadık Yıldırım gibi bölgenin en güçlü mülki ve idari temsilcileri de yer alıyordu. Yasağı savunanların aksine, bu devasa protokolün gözü önünde kadınlar, rengarenk yöresel kıyafetleriyle halayın en önündeki yerlerini gururla aldılar.

"KADINLAR OLMADAN BİZ DE OLMAYIZ"
Düğün alanında oluşan o muazzam görsel şölenin mimarı olan damadın babası Yahya Encu, yaptığı konuşmayla sadece kendi aşiretine değil, tüm bölgeye tarihi bir mesaj verdi. "Allah herkesten razı olsun, biz bu insanların sevgisine layık olmaya çalışıyoruz" diyen Encu sözlerini şöyle sürdürdü: "Kadınlar bizim başımızın tacıdır. Kadınlar olmazsa biz de olmayız. Kadınlar her yerde yer alır, her zaman öndedir."

Aldığı özel davetle halay başını çeken isimlerden biri olan Hamiyet Ağma Çetin ise hislerini, "Yahya ağabeyimiz kadınlara değer veren biridir. Düğünler kültürümüzün en güzel parçasıdır ve kadınlar bu kültüre en güzel rengi veriyor. Bence böyle yasaklar asla olmamalı" sözleriyle özetledi. Şırnak semalarında yankılanan o geceki müzik sesleri, ekonomik reformların kadının toplumdaki yerini asla gölgeleyemeyeceğinin en net ilanı olarak hafızalara kazındı.