Türkiye'nin İlk Turistik Mağarasında Hazin Manzara: Su Bitti, Gelenek Değişti!

Burdur’da bulunan ve Türkiye’nin turizme açılan ilk mağarası olma özelliğini taşıyan İnsuyu Mağarası, son yıllarda yaşanan kuraklığın en çarpıcı kanıtlarından biri haline geldi. Efsanelere konu olan ve içerisindeki "aşk suyu" ile bilinen mağaradaki 9 gölün tamamı kurudu. Suyun çekilmesiyle birlikte ziyaretçilerin dilek dileme ritüellerinde de şaşırtıcı bir değişim yaşandı. Artık ziyaretçiler, su dolu göle metal para atmak yerine, kuruyan çatlamış zemine kağıt para atarak dilek tutmaya başladı.

Mavi Suların Yerini Kurak Toprak Aldı

Burdur-Antalya kara yolunun 13'üncü kilometresinde yer alan ve kentin güneydoğusunda bulunan İnsuyu Mağarası, jeolojik yapısı ve doğal güzellikleriyle biliniyor. Ancak mağara, eski canlı günlerinden eser kalmamış bir görüntü sergiliyor. Mağaranın giriş bölümünde yer alan ve en popüler noktalardan biri olan "Dilek Gölü", 2008'li yıllarda tamamen kurudu. Sadece Dilek Gölü değil, mağaranın ziyaret edilebilen 500 metrelik bölümünde ve diğer kısımlarında bulunan toplam 9 göl, yıllar içerisinde etkisini artıran kuraklık ve çevredeki kaçak sondajlar nedeniyle yer altı sularının çekilmesi sonucu 2018 ve öncesinde tamamen yok oldu.

Bozuk Para Bitti, Kağıt Para Dönemi Başladı

Mağaranın en çok ilgi gören noktası olan Dilek Gölü, uzun yıllardır susuz olmasına rağmen ziyaretçilerin umut kapısı olmaya devam ediyor. Geçmişte suyun içine metal para atarak dilek tutan ziyaretçiler, göl kuruyunca bu alışkanlıklarını zemine uyarladı. Ziyaretçilerin artık su olmadığı için kurak zemine kağıt para attığı görüldü. Kuruyan göl tabanında biriken kağıt paralar, mağaradaki değişimin en somut göstergesi olarak dikkat çekiyor.

Binlerce Yılda Oluşan Doğa Harikası

1965 yılında turizme açılarak Türkiye’de bir ilk olan İnsuyu Mağarası, jeolojik olarak kalkerden meydana geliyor. Bu kalkerlerin zamanla suyla birleşmesi sonucunda mağara içerisinde büyüleyici sarkıtlar, dikitler ve dehlizler oluşmuş durumda. Oluşum süreci oldukça yavaş ilerleyen bu doğa harikasında, sadece 1 metrelik bir sütunun oluşmasının 10 bin ila 15 bin yıl sürdüğü değerlendiriliyor.

8 Bin Metrelik "Labirent" Yapı

Ziyaretçiler mağaranın yalnızca 500 metrelik bir kesimini gezebilse de İnsuyu Mağarası'nın derinlikleri çok daha fazlasını barındırıyor. 2012 yılında yapılan haritalama çalışmaları sonucunda, içerisindeki galerilerin toplam uzunluğunun 8 bin 350 metre olduğu tespit edildi. Mağara, her yöne uzanan karmaşık galeri sistemleri nedeniyle uzmanlar tarafından "labirent mağara" niteliğinde tanımlanıyor.

Sagalassos Kralı ve Aşk Efsanesi

İnsuyu Mağarası, sadece jeolojik yapısıyla değil, dilden dile dolaşan hüzünlü ve romantik efsanesiyle de tanınıyor. İnanışa göre mağaranın suyu, çiftler arasındaki aşkı güçlendiriyor. Efsane şöyle anlatılıyor:

Sagalassos Kralı, kızını zengin bir kişinin oğluyla evlendirir. Ancak evlendikten sonra iki genç bir türlü anlaşamaz ve ayrılmak ister. Bu duruma sinirlenen Kral, ceza olarak gençleri "Götürün bir yere bırakın, ne ekmek ne su verin" diyerek sürgüne gönderir. Gençler İnsuyu Mağarası'na bırakılır ve uzun süre burada kalır. Göldeki suyu içerek hayatta kalan çiftin arasında, suyun etkisiyle yeniden bir yakınlık başlar. Birbirlerine eskisinden çok daha büyük bir aşkla bağlanan çift, gördükleri bir ışığı takip ederek mağaradan çıkmayı başarır.

O günden bugüne, bu mağaranın içinden veya dışındaki çeşmeden su içen çiftlerin, nişanlıların uzun zaman mutlu ve mesut yaşadıkları rivayet ediliyor. Ancak şimdilerde o efsanevi sudan eser kalmaması, hikayeyi bilenleri hüzünlendiriyor.