Milyonda Bir Bulunsa Bile Servet Değerinde

Türkiye'nin enerji başkenti Zonguldak'ta, madencilik tarihine geçecek stratejik bir adım atıldı. Yıllardır "Kara Elmas" olarak bilinen ve ülkenin enerji ihtiyacının karşılanmasında kritik rol oynayan taşkömürünün, bu kez bambaşka bir cevheri saklayıp saklamadığı araştırılacak. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Türkiye Enerji Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) arasında, ayıklanmamış kömür, işlemden geçen kömür ürünleri ve yıkama atıklarında "nadir toprak elementi" (NTE) elde edilmesine yönelik kapsamlı bir Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) protokolü imzalandı.

İleri Teknolojinin "Altını" Kömürde Aranacak

İmzalanan bu kritik protokol, sadece kömür üretimi değil, stratejik ham madde temini açısından da büyük önem taşıyor. Nadir toprak elementleri; akıllı telefonlardan elektronik devrelere, güneş enerjisi panellerinden rüzgar türbinlerine ve savunma sanayiindeki ileri teknoloji ürünlerine kadar pek çok alanda kullanılıyor. Ekonomik değeri oldukça yüksek olan bu elementlerin, maden ocağından yeni çıkarılan tüvenan (ayıklanmamış) kömürün yanı sıra, lavuar işlemi sonrası ortaya çıkan atıklarda ve yanmış kömür küllerinde varlığı tespit edilmeye çalışılacak.

"Birincil Değil, İkincil Kaynaklara Odaklanacağız"

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜN) Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Yılmaz, çalışmanın detaylarına ışık tuttu. Yapılacak araştırmanın doğal rezervlerden (birincil kaynak) ziyade, mevcut kömür ve atıklarından (ikincil kaynak) elde edilecek potansiyele odaklandığını belirten Yılmaz, şunları söyledi: "Buradaki çalışma, ikincil kaynaklardan nadir toprak elementlerinin araştırılmasına yönelik olacak. Bu durum, özellikle maden atıklarının ekonomiye geri kazandırılması ve değerlendirilmesi açısından son derece hayati. Nadir toprak elementleri hayatımızın vazgeçilmez bir parçası ve bilim dünyası yıllardır bu konuda çalışıyor. Geçmişte MTA tarafından Eskişehir Beylikova’da bir rezerv bulunmuştu. Şimdi ise gözler Zonguldak kömürüne çevrildi."

"Milyonda Bir Bile Olsa Çok Değerli"

Projenin şu an için bir Ar-Ge çalışması olduğunun altını çizen Doç. Dr. Serdar Yılmaz, rezerv tespit edilmesi durumunda ekonomik getirinin çok yüksek olacağını vurguladı. Yılmaz, "Zonguldak’ta kömürün bünyesinde, külünde ve cevher hazırlama tesisi atıklarında bu elementlerin izini süreceğiz. Bu elementler doğada 'ppm' dediğimiz, yani 'milyonda bir gram' şeklinde bulunuyor. Miktar kulağa az gelebilir ancak ekonomik değeri ve stratejik önemi o kadar büyük ki, bu oranlardaki zuhurlar (oluşumlar) bile bir ülke için servet niteliğinde olabilir. Eğer iyi bir rezerv yakalanabilirse, hem ülkemize hem de bölgemize müthiş bir katma değer sunacaktır" ifadelerini kullandı.

Bu proje ile Zonguldak'taki madencilik faaliyetlerinin sadece yakıt üretimiyle sınırlı kalmayıp, teknoloji endüstrisine ham madde sağlayan stratejik bir merkeze dönüşme potansiyeli masaya yatırılmış oldu.

Editörün Notu: Değerli okurlar, dünya şu anda "petrol savaşlarından" "element savaşlarına" doğru evriliyor. Çin'in tekelinde olan Nadir Toprak Elementleri piyasasında Türkiye'nin kendi kaynağını, üstelik "atık" denilen kömür tozundan üretme ihtimali bile heyecan verici. Bu proje, çevreye yük olan atık dağlarını, milyon dolarlık teknoloji ham maddesine dönüştürebilir. Sonuçlarını merakla beklediğimiz, vizyoner bir çalışma.

Rumeli’nin Türk Tapusu Ortaya Çıktı: 8 Bin 731 Tarihi Mezar Keşfedildi