Bursa'da Tarım Çıkmazı: Pazarda 70 Lira Olan Lahana Tarlada Çürüdü

Tarımsal üretimde tarladaki çiftçi ile şehirdeki tüketici arasına çekilen görünmez ekonomik duvar, her hasat döneminde farklı bir ürün üzerinden kendini göstermeye devam ediyor. Üretim maliyetlerinin altında ezilen çiftçinin feryadı ile pazarda yüksek fiyatlardan şikayet eden vatandaşın çaresizliği, bu kez Bursa'nın bereketli topraklarında lahananın makus talihinde kesişti. Kent merkezindeki tezgahlarda el yakan fiyatlarla satılan bu temel kışlık sebze, sadece bir saatlik mesafede traktör tekerlekleri altında koca bir milli servetin heba oluşuna sahne oluyor.

TARLADAN PAZARA UZANAN FİYAT UÇURUMU

Sebze üretimi ve ihracatında Türkiye'nin kritik merkezlerinden biri olan Yenişehir ilçesi, arz ve talep dengesizliğinin en acı faturasını ödüyor. Menteşe Mahallesi'nde toprağını işleyen çiftçilerden Göksel Akkuş'un yaşadıkları, aslında plansız tarım politikasının ufak bir özeti niteliğinde. Büyük umutlarla ektiği 20 dönümlük lahana tarlasının yarısını zararına elden çıkaran Akkuş, kalan 10 dönümlük hasadını ise tüccarların ilgisizliği nedeniyle kaderine terk etti. Geçtiğimiz yıl ürün kapış kapış giderken bu sezon tarlaya adım atan bile olmadı.

Sistemin ne kadar çarpık işlediğini gözler önüne seren çarpıcı rakamlar ise sahadan şu şekilde yansıyor:

Kent merkezindeki pazar tezgahlarında lahananın tane fiyatı 50 ile 70 lira arasında değişiyor.

Tarlada 5 liraya alınan fidenin maliyetini kurtarması için en az 8 liraya satılması gerekirken, üretici ürünü 3 liraya bile verecek alıcı bulamıyor.

Tarladan zararına 10 liraya alınan bazı ürünler, dijital platformlar üzerinden rahatlıkla 40-50 liradan satılarak haksız bir kazanç kapısına dönüşüyor.

Sadece Göksel Akkuş'un tarlasında, yaklaşık 200 bin lira harcanan 25 bin adet lahana traktörle parçalanmayı bekliyor.

ÜRETİCİNİN ÇARESİZ TRAKTÖR MESAİSİ

Yeni ekim sezonunun yaklaşması, elde kalan ürünü çiftçi için adeta bir yüke dönüştürüyor. Tarlasını yeni ürünler için hazırlamak zorunda olan üretici, aylarca gözü gibi baktığı hasadını kendi elleriyle yok etmek gibi ağır bir psikolojik ve ekonomik sınavdan geçiyor. Zararını başka bir ürünle telafi etme umudu taşıyan Akkuş, onca emeğin ve paranın göz göre göre "toprağa karışacak" olmasının hüznünü yaşıyor. Sistemin sahipsizliğinden yakınan çiftçi, arzın bol olduğu bu gibi kriz anlarında Tarım Kredi Kooperatiflerinin devreye girerek ürünü tarladan almasını ve zincir marketlerde vatandaşa uygun fiyatla ulaştırmasını talep ediyor.

KOOPERATİFLERE ACİL MÜDAHALE ÇAĞRISI

Tablonun diğer tarafında yer alan tüccarlar da mevcut piyasa koşullarından memnun değil. Ürünü alıp satamamaktan dert yanan tüccar Fevzi Aksu da benzer bir devlet müdahalesinin şart olduğunu savunuyor. Tarımda ürün azaldığında ithalat kapılarının açıldığını hatırlatan Aksu, tam tersi durumda bolluk yaşandığında da ürünün tarlada bırakılmaması gerektiğini belirterek, yüzlerce dönümdeki bu emeğin "çöpe gidiyor" olmasına isyan ediyor.

Bursa'nın yanı başında yaşanan bu kriz, tarımsal planlamanın eksikliğinin hem üreticiyi iflasa sürüklediğini hem de tüketiciyi fahiş fiyatlara mahkum ettiğini bir kez daha kanıtlıyor.