Çocuk Suçlarında 'Kanun Var, Uygulama Yok' İtirafı: Onları Biz Canavarlaştırıyoruz!

İstanbul Güngören'de 17 yaşındaki Atlas Çağlayan’ın, 15 yaşındaki akranı E.Ç. tarafından öldürülmesi, Türkiye’nin kanayan yarası "suça sürüklenen çocuklar" ve "akran zorbalığı" konularını yeniden masaya yatırdı. Hukukçu Prof. Dr. Bahri Öztürk, mevcut yasaların kağıt üzerinde yeterli ancak uygulamada çaresiz kaldığını belirterek, "Canavarca hisle sergilenen davranışlar kendiliğinden ortaya çıkmıyor. Onları biz yaratıyoruz" diyerek toplumsal bir yüzleşme çağrısı yaptı.

Son dönemde artan çocuk şiddeti olayları, sadece adli bir vaka olmaktan çıkıp sosyolojik bir krize dönüştü. İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi (CEHAMER) Müdürü Prof. Dr. Bahri Öztürk, çocuk suçluluğunun perde arkasını değerlendirdi. Öztürk, öncelikle kavramsal bir ayrıma giderek, akran zorbalığında hem failin hem de mağdurun çocuk olduğunu; suça sürüklenen çocuk kavramında ise çocuğun bir yetişkin tarafından suç işlemeye yönlendirildiğini belirtti.

"Kanuna Bakıp Suç İşleyen Çocuk Yoktur"

Toplumda sıkça dile getirilen "cezalar artırılsın" talebinin sorunu çözmediğini savunan Prof. Dr. Öztürk, 50 yıllık meslek hayatından örnekler verdi. Çocukların Türk Ceza Kanunu'nu okuyup ona göre suç işlemediğini vurgulayan Öztürk, "Sosyolojik, psikolojik ve ailevi sorunlara sadece ceza hukuku ile çözüm aramak topu taca atmaktır; sonu hüsrandır. Akran zorbalığında çocuk kadar ebeveyn, okul veya iş yerindeki yetkilileri bilinçlendirmek, gerekirse onlara da cezai yaptırım uygulamak gerekiyor. Kanun değişikliği yapıp cezayı artırmak, devlet için masrafsız ve kolay yoldur ancak çözüm değildir" ifadelerini kullandı.

"Tedbir Var, Bütçe Yok"

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun aslında çocuğun üstün menfaatini gözeten önemli tedbirler içerdiğini belirten Öztürk, sorunun "uygulama eksikliği" olduğunu kaydetti. Yasada öngörülen rehabilitasyon ve topluma kazandırma süreçlerinin ciddi bir maddi kaynak ve altyapı gerektirdiğini hatırlatan Öztürk, bu altyapı kurulmadığı için yasaların işlevsiz kaldığını savundu.

İbretlik Anı: "Titreyen Çocuğu Ne Hale Getirdik?"

Prof. Dr. Öztürk, çocukların medya ve yargı önündeki durumuna dair İzmir’de yaşadığı çarpıcı bir anıyı paylaşarak sistemin çocuğu nasıl dönüştürdüğünü gözler önüne serdi: "Özel yetkili mahkemede, duvar yazısı yazmaktan yargılanan 15 yaşındaki bir çocukla konuştum. İlk duruşmada korkudan tir tir titriyor ve ağlıyordu. Ancak 3 ay sonraki duruşmaya geldiğinde, o ağlayan çocuk gitmiş, bacak bacak üstüne atıp basına demeç veren bir figür gelmişti. Medya ve yanlış yaklaşım, çocuğu bu hale getirdi. Böyle bir çocuğun topluma kazandırılması artık çok zordur."

Öztürk sözlerini, çocukların yargılanma süreçlerinin onları rehabilite etmekten uzak olduğunu ve toplumun kendi yarattığı şiddet sarmalında çocukları kurban ettiğini belirterek tamamladı.

EDİTÖRÜN NOTU: SUÇLU ÇOCUK YOKTUR, SUÇA İTİLMİŞ MASUMİYET VARDIR

"Güngören’deki cinayet hepimizin yüreğini yaktı. Ancak Prof. Dr. Bahri Öztürk’ün tespiti çok can alıcı: 'Onları biz yaratıyoruz.' 15 yaşındaki bir çocuk eline silah alıp birini öldürüyorsa, tetiği çeken parmak onun olsa da, o silahı onun ruhuna tutuşturan toplumdur, ailedir, eğitimsizliktir ve denetimsiz dijital dünyadır. Biz çocuklarımızı 'başarılı' olsunlar diye yarış atı gibi koştururken, 'iyi insan' olmayı öğretmeyi unuttuk. Cezaevleri çocuklarla doluyorsa, dışarıdaki 'büyüklerin' aynaya bakma vakti gelmiştir. O çocukları 'canavar' diye etiketlemek kolay; zor olan, onları o karanlıktan çekip alacak sabrı ve kaynağı ayırabilmektir."

HABER ÖNERİSİ: ULUSLARARASI SEMİNER SERİSİ “SINIR” KAVRAMINI YENİDEN TARTIŞMAYA AÇTI