Giresun'da Fındık Üreticisine Uyarı: Komşuyu Değil Toprağı Dinleyin

Anadolu'nun yeşil altını fındık, Karadeniz insanının en büyük ekonomik dayanağı ve emek kapılarından biri. Ancak yılların getirdiği bazı geleneksel tarım alışkanlıkları, değişen iklim ve toprak koşulları karşısında artık üreticiye faydadan çok zarar vermeye başladı. Özellikle Giresun gibi fındığın başkentlerinden birinde, kulaktan dolma bilgilerle yapılan zirai müdahaleler ne yazık ki rekolteyi doğrudan tehdit ediyor. Giresun Üniversitesi Fındık İhtisaslaşma Koordinatörü Ali Turan’ın sahadaki uzman gözlemleri, tarımda artık komşunun bahçesine bakarak değil, tamamen bilimin ışığında hareket edilmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

KOMŞUNUN REÇETESİ SİZİN TOPRAĞINIZA UYMAYABİLİR

Tarımsal üretimin en büyük ve en maliyetli yanılgılarından biri, yan bahçede işe yarayan bir uygulamanın kendi toprağınızda da aynı mucizeyi yaratacağına inanmaktır. Ali Turan, fındık bahçelerinin kış uykusundan uyandığı bu kritik bahar günlerinde, bilhassa azotlu gübre kullanımında yapılan yapısal hatalara dikkat çekiyor. Her toprağın karakterinin, mineral dengesinin ve organik madde ihtiyacının parmak izi gibi benzersiz olduğunu anlatan Turan, halk arasında "yazlık gübre" olarak bilinen takviyelerin mutlaka laboratuvar ortamında yapılacak analizlere göre toprağa verilmesi gerektiğini vurguluyor. Uzman isme göre tahlilsiz atılan her adım, sadece toprağı kimyasal olarak yormakla kalmıyor, aynı zamanda artan maliyetler karşısında üreticinin cebinden boşa giden bir servet anlamına geliyor.

Sahadaki bilimsel tespitlere göre, üreticilerin hasat döneminde hüsran yaşamaması için acilen dikkate alması gereken kritik eşikler şunlar:

Gübreleme takvimi, komşu bahçelerin rutinine göre değil, kesinlikle mart ayında alınacak "tahlil sonuçlarına" göre planlanmalı.

Yapraklanma dönemiyle birlikte, geçmiş yıllarda ciddi rekolte kayıplarına yol açan külleme hastalığına karşı bahçeler sıkı bir gözlem altına alınmalı.

Bahar aylarıyla beraber hava sıcaklıklarının "17 dereceye ulaşmasıyla" birlikte, bölgenin yeni kabusu olan kahverengi kokarca zararlısı kışlaklardan çıkmaya başlıyor.

Zararlı sayımında, 10 dekarlık alanda her 10 ocakta bir adet ergin kokarca görülmesi durumu "ekonomik zarar eşiği" kabul edilip derhal bilimsel ilaçlamaya geçilmeli.

EZBER BOZAN ZİRAİ MÜCADELE DÖNEMİ

İklim krizinin tetiklediği yeni zararlı türleri ve bitki hastalıkları, Karadeniz çiftçisinin geleneksel ezberlerini kökünden bozmasını zorunlu kılıyor. Son yıllarda bölgeyi adeta istila eden kahverengi kokarca ile mücadelede takvime bakmadan rastgele ilaç sıkmak, hem doğanın dengesine hem de fındık kalitesine ihanet anlamına geliyor. Turan, bu noktada zamanlamanın ve doğru teşhisin hayati önem taşıdığını hatırlatarak, üreticilerin bahçelerini birer açık hava laboratuvarı gibi izlemeleri gerektiğini ifade ediyor. Külleme hastalığı için yaprakların oluşum evresinin titizlikle beklenmesi, kokarca için ise termometrelerin ve zararlı popülasyonunun çok dikkatli okunması gerekiyor.

Karadeniz'in sarp yamaçlarında dökülen alın terinin karşılığını tam olarak alabilmek için atılacak en sağlam adım, kulaktan dolma tecrübeleri bir kenara bırakıp uzmanların rehberliğinde toprağın gerçek dilini çözmekten geçiyor.