COP31 Müzakereler Başkanı Bowen: "İlk karar taslağını gelecek haftanın başında yayımlayacağız"

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) müzakereler başkanlığını yürüten Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak kararın ilk taslağının gelecek haftanın başında yayımlanacağını açıkladı. Türkiye ve Avustralya ekiplerinin yakın iş birliği içerisinde çalıştığını belirten Bowen, "Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi" dedi.
Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen COP31 kapsamında, müzakereler başkanlığını üstlenen Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen basın toplantısı düzenledi. COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins’in de katıldığı toplantıda Bowen, zirvenin ilk haftasında yürütülen müzakereler, iklim finansmanı, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve ikinci haftaya ilişkin yol haritasını değerlendirdi.
Adil Geçiş Mekanizması, Emisyon Azaltım Çalışma Programı, İklim Finansmanı Çalışma Programı ve Paris Anlaşması’nın 2.1(c) maddesi gibi konularda tarafların hafta boyunca olumlu ve yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Bowen, bazı başlıklarda teknik çalışmaların devam edeceğini, bazılarının ise bakanlar düzeyinde siyasi çözüme kavuşturulması gerektiğini söyledi.

"İlk taslağı gelecek haftanın başında yayımlayacağız"
Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak karar metnine ilişkin bilgi veren Bowen, hafta boyunca heyet başkanları düzeyinde kapsamlı istişareler gerçekleştirildiğine vurgu yaparak, "Başkanlık, tarafların karar metninde nelerin yer almasını istediklerine ilişkin değerlendirmeleri iki gece önce şeffaf bir şekilde yayımladı. Elbette bu henüz bir taslak karar metni değil. Bu belge, tarafların bize ilettikleri görüşleri içeriyor ve bütün tarafların diğer ülkelerin neler söylediğini görebilmesini sağlıyor. Bu değerlendirmelere ilişkin taraflardan bu akşama kadar yazılı görüşlerini iletmelerini istedik. Ardından bu görüşleri bir araya getirerek Başkanlık öncülüğündeki kararın ilk taslak metnini hazırlayacağız. İlk taslağı gelecek haftanın başında yayımlayacağız" ifadelerini kullandı.
İkinci haftada bakanlar düzeyinde yoğun görüşmeler gerçekleştirileceğini aktaran Bowen, konferansın sonuna yaklaşıldıkça taslak metnin yeniden düzenleneceğini ve uzlaşıya dayalı bir sonuca ulaşmak için çalışacaklarını söyledi.

"Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi"
Türkiye ile Avustralya’nın COP31 müzakerelerindeki iş birliğine ilişkin soruyu yanıtlayan Bowen, iki ülkenin ekiplerinin koordinasyon içerisinde çalıştığını ifade etti. Ortak çalışma modelinin sürece katkı sağladığını dile getiren Bowen, "Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi ve çok yakın iş birliği içerisinde çalışıyor. Bunun bize daha iyi bir başarı şansı verdiğini düşünüyorum. Çünkü birbirimizin becerilerinden, deneyimlerinden ve uluslararası bakış açılarından yararlanabiliyoruz. Aramızda bir görev dağılımı bulunuyor. Bu da benim lojistik konularla ilgilenmek zorunda kalmadan müzakerelere odaklanmamı sağlıyor. Aslında bunu daha önce de söyledim. Bu modelin gelecekteki COP toplantıları için örnek haline gelmesi beni şaşırtmaz. Bakan Kurum ile her gün, gün içerisinde birkaç kez görüşüyoruz" ifadelerini kullandı.

Adil Geçiş Mekanizması için taslak yayımlandı
Adil Geçiş Mekanizması’na ilişkin görüşmelerin yapıcı şekilde ilerlediğini aktaran Bowen, mekanizmanın oluşturulmasına yönelik kapsamlı bir taslak metnin bir gece önce yayımlandığını açıkladı. Bowen, "Adil Geçiş Mekanizması’na ilişkin görüşmeler oldukça yapıcı şekilde ilerliyor. İddialı ve uygulanabilir bir Adil Geçiş Mekanizması oluşturulmasına yönelik güçlü bir ilgi bulunuyor. Dün gece kapsamlı bir taslak metin yayımladık. Bu taslak, ikinci haftadaki görüşmelerin temelini oluşturabilecek bir metin olarak değerlendiriliyor" dedi.
Önerilen mekanizmanın siyasi ve uygulamaya yönelik iki bileşenden oluştuğunu anlatan Bowen, ülkelerin finansman, uzmanlık ve desteğe erişimini kolaylaştıracak eşleştirme hizmetinin yanı sıra bilgi paylaşımı ve mevcut girişimler arasındaki koordinasyonun artırılmasına yönelik düzenlemelerin değerlendirildiğini söyledi.

Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusu müzakerelerde
Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin ifadenin COP31’in nihai karar metninde yer alıp almayacağı sorusunu yanıtlayan Bowen, taslak metnin içeriği hakkında şimdiden değerlendirme yapamayacağını dile getirdi. Dubai’deki görüşmelerde fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin karar metnine girmesi sürecinde yer aldığını hatırlatan Bowen, önümüzdeki günlerde çalışmaların devam edeceğini söyledi. Elektrifikasyon konusuna da değinen Bowen, Eylem Gündemi ile resmi müzakere sürecinin birbirinden ayrı olduğunu belirterek, "Eylem Gündemi’ndeki konuları kelimesi kelimesine alıp Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak karar metnine koyamazsınız" dedi.
Elektrifikasyon konusunda güçlü bir ivme bulunduğunu aktaran Bowen, bu kararlılığı taraflar arasında uzlaşma sağlayacak şekilde karar sürecine yansıtmak istediklerini ifade etti. COP31’in ilk haftasında bazı müzakere başlıklarında diğerlerine göre daha fazla ilerleme kaydedildiğini belirten Bowen, tarım konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle konunun Bonn’daki bir sonraki oturuma taşınacağını açıkladı.

"İklim finansmanının yalnızca yüzde 0,2’si küçük ada devletlerine gidiyor"
Gelişmekte olan küçük ada devletleri ile en az gelişmiş ülkelerin iklim finansmanına erişimine ilişkin soruyu yanıtlayan Bowen, mevcut kaynakların dağılımına dikkat çekti. Bowen, "Şu anda iklim değişikliğine uyum için sağlanan iklim finansmanının yalnızca yüzde 0,2’si gelişmekte olan küçük ada devletlerine gidiyor. Bana göre bu kesinlikle yeterli değil" dedi.
Bu ülkelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla yeni bir çalışma grubu oluşturulduğunu açıklayan Bowen, çok taraflı kalkınma bankalarıyla somut çözümler geliştirilmesinin hedeflendiğini kaydetti. İklim değişikliğinin etkileriyle karşı karşıya kalan ülkelerin karmaşık finansman başvuru süreçlerini yürütmekte zorlandığını aktaran Bowen, mevcut sistemin finansmana en fazla ihtiyaç duyan ülkelere yeterli erişim sağlamadığını ifade etti.
Pasifik Dayanıklılık Fonu’na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bowen, Minderoo Foundation’ın 5 milyon ABD dolarlık katkısından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bu katkının diğer özel kuruluşların da fona destek vermesinin önünü açabileceğini belirten Bowen, ülkelerle finansman görüşmelerinin sürdüğünü kaydetti.

"Hükümetlerin 1,5 derece hedefinden vazgeçmediğini göstermeliyiz"
COP31’in başarısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bowen, konferansın çok taraflı iş birliğinin sürdüğünü göstermesi gerektiğini vurguladı. Bowen, "Başarılı bir COP31, dünyaya gerçek bir mesaj veren konferans olacaktır. Birincisi, çok taraflılığın işe yaradığını göstermelidir. İkincisi, dünyanın dört bir yanındaki şirketlerin yönetim kurullarına yenilenebilir enerjiye yatırım yapmaya devam etmeleri gerektiği mesajını vermelidir. Çünkü dünyanın dört bir yanındaki hükümetler onları destekleyecektir" ifadelerini kullandı.
Savaşlar, çatışmalar, hayat pahalılığı, enerji krizi ve kuraklıklar gibi sorunların aynı dönemde yaşandığını belirten Bowen, hükümetlerin 1,5 derece hedefinden vazgeçmediğinin gösterilmesi gerektiğini söyledi. Avustralya’nın enerji dönüşümüne ilişkin bir soruya da cevap veren Bowen, ülkede yenilenebilir enerjinin payının 2022 yılında yüzde 33 olduğunu, günümüzde yüzde 50 seviyesine ulaştığını ve 2030 yılı için yüzde 82 hedefi doğrultusunda ilerlediklerini açıkladı.

Genç çiftçilere yönelik küresel kampanya
COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins ise iklim değişikliğinin gençlerin sağlığını, güvenliğini, insan haklarını ve istihdam imkânlarını etkilediğini söyledi. Son altı ayda dünyanın farklı bölgelerindeki gençlerle görüştüğünü belirten Higgins, gençlerin COP31’den yaşamlarını iyileştirecek somut fırsatlar beklediğini ifade etti.
Genç çiftçilerin tarımsal işletmelerini büyütmelerini desteklemek amacıyla "Back Future Farmers"adlı küresel kampanyayı başlattığını açıklayan Higgins, "Gençler sürdürülebilir gıda üretmek ve gıda sistemlerinin dönüşümünde yer almak istiyor. Ancak bunu yalnızca işçi veya çalışan olarak yapmak istemiyorlar. Yenilikçi, girişimci ve özel sektörün liderleri olmak istiyorlar" dedi.
Higgins, kampanya kapsamında uluslararası tarım kuruluşlarını, finansman sağlayıcılarını, özel sektör temsilcilerini ve hükümetleri genç çiftçilerin desteklenmesi için iş birliğine davet etti.