Kahramanmaraş'ta 68 yaşındaki Adem Durdu, 2021'de tescillenen Maraş rahlesini tek parça ahşaba işlediği motiflerle geleceğe taşıyor.
Kahramanmaraş, köklü tarihi ve zengin kültürel mirasıyla Anadolu'nun en önemli el sanatları merkezlerinden biri olmaya devam ediyor. Bu kadim şehrin ruhunu yansıtan ve asırlardır medreselerin, görkemli camilerin ve Kur’an kurslarının en nadide, vazgeçilmez parçaları arasında yer alan geleneksel Maraş rahlesi, zamana meydan okuyor. İnce oyma işçiliğinin en güzel örneklerini barındıran ve ahşaba verilen o zarif şekillerle görenleri kendine hayran bırakan bu eşsiz eser, 2021 yılında alınan coğrafi işaret tesciliyle resmi olarak da koruma altına alınarak şehrin sembollerinden biri haline geldi. Ancak bu kıymetli mirası asıl yaşatan salt resmi belgeler değil, ahşaba ruh üfleyen o emektar ustaların nasırlı elleridir.
KÖYÜNE DÖNEREK YARIM ASIRLIK MİRASI DEVRALDI
Bu eşsiz el sanatının günümüzdeki en önemli temsilcilerinden biri, Türkoğlu ilçesine bağlı Hopurlu Mahallesi’nde yaşamını sürdüren 68 yaşındaki son rahle ustalarından Adem Durdu. Hayatının tam 40 yılını şehir merkezinin o karmaşık ve yorucu temposunda geçirdikten sonra doğup büyüdüğü topraklara, köyünün huzuruna dönme kararı alan Durdu, burada geçmişin o köklü mirasına sıkı sıkıya sarıldı. Şehirde geçirdiği yıllar boyunca dönemin en maharetli, en iyi ustalarının yanında çalışarak bu zorlu zanaatın tüm inceliklerini hafızasına kazıyan Adem Usta, bugün ilerleyen yaşına rağmen elinden düşürmediği oyma kalemleriyle ahşaba hayat veriyor. Unutulmaya yüz tutmuş bu ata yadigarı sanatı yaşatmayı kendine bir görev bilen Durdu, rahle yapımını sadece ticari bir iş olarak değil, manevi bir huzur kaynağı olarak görüyor ve bu durumu, "Rahle yapmak hem sevap hem de güzeldir" sözleriyle özetliyor.
TEK PARÇA AHŞAPTAN DOĞAN EŞSİZ İŞÇİLİK
Adem Durdu’nun atölyesinden çıkan her bir rahle, arkasında muazzam bir emeği, sabrı ve ustalık gerektiren çok özel bir tekniği barındırıyor. Geleneksel olarak ceviz ağacının da sıkça kullanıldığı bu alanda Adem Usta, kendi özel siparişleri için dayanıklılığı ve dokusuyla bilinen limba ağacını tercih ediyor. Ustanın ellerinde şekillenen bu eserlerin en büyük özelliği ise tamamen tek bir ahşap parçasından oyularak yapılması. Hiçbir ek yeri, çivi veya yapıştırıcı kullanılmadan tamamen yekpare bir gövdeden ortaya çıkarılan bu rahleler, "tırnak üzerine" adı verilen çok özel ve zorlu bir oyma tekniğiyle ilmek ilmek işleniyor. Tam 7 dişi bulunan bu kusursuz mekanizmayı tek bloktan ortaya çıkarmak hiç de kolay değil. Adem Usta, sipariş üzerine hazırladığı ve boyutları 60 santimetre ile 1 metre arasında değişen tek bir rahleyi tamamlayabilmek için tam bir haftasını tezgah başında geçiriyor. Böylesine yoğun bir el emeğinin ve göz nurunun eseri olan rahleler, kalitesine yaraşır biçimde 10 bin lira gibi bir bedelle alıcısına ulaşıyor.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'A UZANAN USTA ELLER
Zanaatını artık bir meslekten öte bir yaşam biçimi olarak benimseyen emektar usta, yılların getirdiği o derin tecrübeyi "Rahle artık benim beynime işledi" sözleriyle, işine olan aşkını dile getirerek ifade ediyor. Sadece belirli siparişler üzerine özel olarak çalışan Adem Durdu'nun bu eşsiz yeteneği ve atölyesinden çıkan o muazzam eserler, sınırları aşarak en üst makamlara kadar ulaşmış durumda. Ustanın nasırlı elleriyle, göz nuru dökerek ahşaba işlediği o nadide rahlelerden birinin, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da özel olarak hediye edildiği belirtiliyor. Bu gurur verici detay, Kahramanmaraş'ın tescilli markası olan geleneksel rahle sanatının ve onu yaşatan son ustaların taşıdığı paha biçilemez değeri bir kez daha tüm ihtişamıyla gözler önüne seriyor.