Zonguldak Devrek'te kadınların ürettiği asırlık beyaz baklava, rengi ve taş fırındaki 5 saatlik pişme sırrıyla bayram sofralarına hazırlanıyor.
Anadolu'nun her köşesi bayram telaşını farklı bir renkle yaşarken, Zonguldak'ın Devrek ilçesinde bu heyecanın rengi bembeyaz. Sadece bir tatlı olmanın çok ötesine geçen tescilli Devrek beyaz baklavası, yöredeki kadınların omuzlarında yükselen güçlü bir istihdam hikayesini de içinde barındırıyor. Yola yalnızca sekiz çiftçi kadınla çıkan ve bugün onlarca kadına ekonomik özgürlük sağlayan Devrek Güneşi Kooperatifi, yaklaşan bayram öncesi fırınlarını asırlık bir mirası yaşatmak için yakıyor. Kadınların el emeğiyle yoğrulan bu coğrafi işaretli lezzet, geleneksel mutfak kültürünün doğru örgütlenmeyle nasıl devasa bir üretim ağına dönüşebileceğinin en güzel örneğini sergiliyor.
SIRRI TAŞ FIRINDA VE 60 KAT YUFKADA
Klasik altın sarısı baklavalara alışkın olanlar için ezber bozan bu lezzetin arkasında büyük bir sabır yatıyor. Kooperatifin tecrübeli ustalarından Nazmiye Türkaslan'ın mutfak sırlarına göre, tatlının o meşhur beyazlığını koruması ciddi bir ustalık gerektiriyor.
Devrek beyaz baklavasını eşsiz kılan üretim aşamaları şu şekilde gerçekleşiyor:
Özenle açılıp kurutulan incecik hamurlar, tam 60 kat olacak şekilde onar onar tepsilere diziliyor.
Her katın arasına yörenin doğal ve bol cevizi serpiştirilerek lezzet dengesi sağlanıyor.
Kesim ve yağlama işleminin ardından taş fırında 4,5 ila 5 saat gibi çok uzun bir sürede, düşük ısıyla ağır ağır pişiriliyor.
İlk yarım saati kapalı, kalanı açık şekilde kızarmadan fırından alınan tatlı, rengini bozmaması için ılık şerbetle buluşturuluyor.
GÖREN ÇİĞ SANIYOR, YURT DIŞINDAN İSTENİYOR
Bu alışılmışın dışındaki pişirme tekniği, ürünü ilk kez görenler için zaman zaman gülümseten diyaloglara sahne oluyor. Usta Nazmiye Türkaslan, tatlının beyaz rengini gören pek çok yeni müşterinin ürünü çiğ zannederek yeniden fırınlanmasını talep ettiğini keyifle anlatıyor. Yılların tecrübesiyle bu duruma alıştıklarını belirten kooperatif üyeleri, müşterilere beyaz baklavanın o asırlık pişme serüvenini anlattıklarında büyük bir şaşkınlıkla karşılaşıyorlar. Bir zamanlar sadece Devrek halkının özel gün ikramı olan bu eşsiz tatlı, kadınların özverili çalışması sayesinde artık kabuğunu kırmış durumda. Yurt dışından dahi ciddi talepler alan kooperatif, beyaz baklava denildiğinde akla gelen ilk ve tek adres olmanın haklı gururuyla bayram siparişlerini yetiştirmek için ter döküyor.