Malatya Turgut Özal Üniversitesi’nde yürütülen, kayısıda kuraklık stresi ve sulama zamanlamasına odaklanan TÜBİTAK destekli araştırma, Q1 statüsündeki BMC Plant Biology dergisinde yayımlandı.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), dünya kayısı üretiminde önemli bir yere sahip Malatya için stratejik değer taşıyan bir bilimsel çalışmaya imza attı. Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Hüseyin Karlıdağ’ın kayısıda kuraklık stresi ve sulama zamanlaması üzerine yürüttüğü araştırma, bitki biliminin saygın dergileri arasında yer alan BMC Plant Biology’de (Q1) yayımlandı.
TÜBİTAK destekli çalışma kapsamında, Türkiye kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 41’ini karşılayan Malatya kayısısının, iklim değişikliği ve kuraklıktan nasıl etkilendiği hücresel, fizyolojik ve biyokimyasal düzeyde incelendi. Araştırmada özellikle yaz aylarında uygulanan sulama rejimlerinin, bir sonraki yılın verim ve kalite değerleri üzerindeki etkileri ayrıntılı biçimde ele alındı.
Çalışmanın sonuçlarına göre, temmuz ve ağustos aylarında yapılan sulamanın, kayısı ağaçlarında çiçek tomurcuğu gelişimi ve sonraki sezon verimi açısından kritik bir rol oynadığı belirlendi. Bu dönemde yaşanan su stresinin, ilerleyen aylarda telafi edilemediği tespit edildi.
Araştırmaya ilişkin değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ, yaz aylarında yaşanan su eksikliğinin kayısı ağaçlarının fizyolojik dengesini bozduğunu ifade etti. Karlıdağ, bu süreçte ağacın verim oluşturmaktan ziyade hayatta kalmaya yöneldiğini, bunun da doğrudan ürün miktarı ve kalitesi üzerinde olumsuz etki yarattığını belirtti.
Çalışmada ayrıca, su stresi altındaki kayısı ağaçlarında zararlı bileşiklerin arttığı, yaprak yüzeylerinin küçüldüğü ve klorofil miktarının azaldığı belirlendi. Bu değişimlerin fotosentez kapasitesini düşürdüğü ve bunun sonucunda hem kalite hem de verim kayıplarının ortaya çıktığı kaydedildi.
MTÜ Rektörü Recep Bentli de yayımladığı mesajda Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ’ı tebrik etti. Bentli, Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Karlıdağ’ın “Hacıhaliloğlu kayısısında simüle edilmiş kuraklık koşullarının morfolojik, fizyolojik, biyokimyasal ve çiçek biyolojisi üzerindeki etkileri” başlıklı çalışmasının, 2026 yılı 26’ncı ciltte BMC Plant Biology dergisinde yayımlanmasının üniversite ve Malatya için önemli bir bilimsel kazanım olduğunu ifade etti.
Yayımlanan çalışmanın, iklim değişikliği koşullarında kayısı üretiminin sürdürülebilirliği açısından üreticilere ve tarım politikalarına bilimsel veri sunması bekleniyor.
Editör Notu
Bu araştırma, Malatya kayısısının geleceğini doğrudan ilgilendiren kuraklık ve sulama yönetimi konularına bilimsel bir perspektif kazandırıyor. Özellikle iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki baskısı artarken, bölgesel ürünlere özgü bu tür çalışmalar, yalnızca akademik değil ekonomik ve stratejik açıdan da büyük önem taşıyor. Bilimsel veriye dayalı sulama planlaması, kayısı üretiminde sürdürülebilirliğin anahtarı olarak öne çıkıyor.