Dr. Günet Eroğlu Uyardı: "Tedavi Edilmeyen Dikkat Eksikliği, Trafik Kazasından Bağımlılığa Kadar Götürüyor"
Okulda "yerinde duramayan", evde "söz dinlemeyen", ödev başında "tembellik yapan" çocuklar... Toplumun hemen "yaramaz" etiketini yapıştırdığı bu davranışların altından, nörogelişimsel bir gerçek çıkıyor. Uzmanlar, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu'nun (DEHB) bir şımarıklık değil, beynin "yönetici" merkezindeki biyolojik bir aksama olduğunu vurguluyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre çocukların yüzde 5-7’sini, yetişkinlerin ise yüzde 2,5-5’ini etkileyen DEHB, günümüzün en çok yanlış anlaşılan durumlarından biri. Auto Train Brain CEO’su Dr. Günet Eroğlu, "İsterse yapar" veya "Çok zeki ama tembel" gibi kalıplaşmış yargıların, DEHB'li bireylere yapılan en büyük haksızlık olduğunu belirtti.
Beynin 'Fren' Mekanizması Çalışmıyor
Dr. Eroğlu, sorunun kökenini şöyle açıkladı: "DEHB bir irade sorunu değildir. Beynin karar verme ve dürtü kontrol merkezi olan ön frontal kortekste, dopamin dengesizliği yaşanır. Bu da beynin 'başla', 'dur' ve 'sıraya koy' komutlarını veren mekanizmasının farklı çalışmasına neden olur. Yani çocuk, istese de kendini frenleyemez."
Tedavi Edilmezse Hayati Risk Taşıyor
DEHB'nin sadece okul başarısını düşürmediğini, yetişkinlikte hayati risklere yol açabileceğini belirten Dr. Eroğlu, 2015 yılında The Lancet dergisinde yayımlanan çarpıcı bir araştırmaya dikkat çekti: "Çocuklukta kontrol altına alınamayan dürtüsellik; ilerleyen yıllarda trafik kazaları, madde bağımlılığı ve finansal yönetim sorunlarına yol açabiliyor. Araştırmalar, tedavi edilmeyen DEHB'nin kaza gibi dışsal nedenlerle ölüm riskini artırabileceğini gösteriyor. Erken müdahale ise bu riskleri dramatik şekilde düşürüyor."
Teknolojik Destek: Beyni Eğitmek Mümkün
Son yıllarda ilaç tedavilerinin yanı sıra teknolojinin de devreye girdiğini belirten Dr. Eroğlu, Avrupa'da yaygınlaşan "Nöro geri bildirim" (Neurofeedback) yöntemine değindi: "Beyin, kendi kendini düzenleme kapasitesine sahiptir. Nöro geri bildirim ile beynin elektriksel aktivitesi ölçülüyor ve kişiye oyunlar üzerinden geri bildirim veriliyor. Bu sayede dikkatle ilişkili beyin dalgaları güçlendiriliyor. Almanya ve İsviçre'de sıkça kullanılan bu yöntem, artık yapay zeka desteğiyle evlere kadar girdi."
EDİTÖRÜN NOTU: ETİKETLEMEYİN, ANLAMAYA ÇALIŞIN
"Açıkçası eğitim hayatımızda hepimizin sınıfında o 'arka sıradaki yaramaz çocuk' veya 'kafası zehir gibi ama derse kendini vermeyen' bir arkadaşımız olmuştur. Belki de o arkadaşlarımız tembel değil, sadece DEHB'liydi ve yardım çığlıkları 'yaramazlık' sanıldı. Bir çocuğu 'tembel' diye etiketlemek, onun geleceğine vurulmuş en büyük darbedir. Çünkü çocuk, bir süre sonra o etikete inanır ve gerçekten tembel olur. DEHB'li çocuklar, ilgilerini çeken konularda 'hiper odaklanma' yaşayıp harikalar yaratabilirler. Yeter ki onları doğru anlayıp, beyinlerinin farklı çalıştığını kabul edelim."
HABER ÖNERİSİ: EŞREF RÜYA’NIN ‘ÇİDO’SU RİYAD’I SALLADI: BÜŞRA DEVELİ ASALETİYLE BÜYÜLEDİ