Doç. Dr. Osman Yıldırım, bahar yorgunluğu ile mevsimsel depresyonun karıştırılmaması gerektiğini belirterek belirtiler ve çözümlerini anlattı.
Doç. Dr. Osman Yıldırım, bahar yorgunluğu ile mevsimsel depresyonun karıştırılmaması gerektiğini belirterek belirtiler ve çözümlerini anlattı.
BAHAR DEPRESYONU NEDEN OLUR?
Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Osman Yıldırım, literatürde "mevsimsel depresyon" olarak bilinen tablonun, doğadaki ani sıcaklık değişimlerine vücudun adapte olmaya çalışmasıyla ortaya çıktığını belirtti. Kışın artan melatonin (uyku) hormonunun baharla birlikte hızla düşmesi uyku düzenini bozarken; bu durum sirkadiyen ritmi etkileyerek mutluluk hormonu olan serotonin seviyesinde de düşüşe yol açıyor.
Bunun sonucunda ortaya çıkan en yaygın belirtiler şunlar:
Ruhsal Belirtiler: Yoğun iç sıkıntısı, anlamsız hüzün, kaygı, sinirlilik, sosyal ortamlardan uzaklaşma, suçluluk ve yetersizlik duyguları.
Fiziksel Belirtiler: Uykuya dalmakta güçlük, sabah uyanamama, gün boyu yorgunluk, iştah değişimleri ve kas/eklem ağrıları.
YORGUNLUK MU, DEPRESYON MU? DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN FARK
Doç. Dr. Yıldırım, toplumda sıkça birbirine karıştırılan bahar yorgunluğu ve mevsimsel depresyon arasındaki kritik farkları şöyle özetledi:
Süre ve Şiddet: Bahar yorgunluğu 1-2 hafta süren, kişinin günlük işlevselliğini bozmayan hafif ve geçici fizyolojik bir durumdur. Mevsimsel depresyon ise haftalarca, hatta aylarca sürebilir.
Kritik Belirtiler: Enerji düşüklüğüne; umutsuzluk, hayattan keyif alamama ve öz değer kaybı da eşlik ediyorsa bu durum bahar yorgunluğu değil, depresyondur.
UZMANINDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
İç sıkıntısı ve isteksizlik gibi şikayetlerin iki haftadan uzun sürmesi halinde mutlaka profesyonel destek alınması gerektiğini vurgulayan uzman isim, süreci yönetmek için şu yaşam tarzı değişikliklerini önerdi:
Gün Işığı ve Uyku: Sabahları erken uyanıp gün ışığından maksimum seviyede faydalanmak biyolojik saati düzenler. Her gün aynı saatte uyumak ve ekran süresini kısıtlamak şarttır.
Beslenme: Ağır ve karbonhidratlı yiyecekler yerine taze sebze, meyve, balık ve ceviz gibi besinler tüketilmelidir.
Fiziksel Aktivite: Açık havada yapılan yürüyüş, bisiklet veya yoga gibi aktiviteler endorfin ve dopamin salgısını artırarak ruh halini iyileştirir.
EDİTÖRÜN NOTU: Doğanın uyanışını kutladığımız bahar ayları, biyolojik ritmimizdeki ani değişimler nedeniyle ruhsal bir kışa dönüşebiliyor. Yaşadığımız yorgunluğu "Nasıl olsa geçer" diyerek hafife almak yerine, belirtilerin süresini ve şiddetini doğru gözlemlemek, gerektiğinde uzman desteğine başvurmaktan çekinmemek en sağlıklı adım olacaktır.