Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Nazım Karalezli, ayak bileği burkulmalarında ilk 3 haftalık doğru tedavinin yapılmaması halinde kronik instabilite gelişebileceği uyarısında bulundu.
M. Nazım Karalezli, ayak bileği burkulmalarının basit bir sakatlık olarak görülmemesi gerektiğini belirterek önemli uyarılarda bulundu. Burkulmanın genellikle ayağın içe doğru ani dönmesi sonucu bağların esnemesi ya da yırtılmasıyla meydana geldiğini ifade eden Karalezli, en sık dış yan bağların (ATFL) hasar gördüğünü söyledi.
Burkulma anında şiddetli ağrı ve kısa sürede gelişen şişliğin en önemli belirtiler olduğunu dile getiren Karalezli, 24 saat içinde topuğa ve parmaklara doğru yayılan morarmanın iç kanamaya işaret edebileceğini kaydetti. Üzerine basamama ve ayakta boşluk hissinin de ciddi yaralanma göstergesi olabileceğini vurguladı.
“Kırık Yok Demek, Hasar Yok Demek Değildir”
Hastaların büyük kısmının röntgende kırık çıkmaması üzerine tedaviyi yarıda bıraktığını belirten Karalezli, asıl riskin burada başladığını söyledi. Yırtılan bağın sıkı iyileşmesi için en az 3 hafta destekleyici ortez ya da atel kullanılması gerektiğini ifade eden Karalezli, erken ve desteksiz yük vermenin bağların gevşek iyileşmesine, kronik ağrı ve tekrarlayan burkulmalara yol açabileceğini belirtti.
Bağların yalnızca kemikleri tutmadığını, aynı zamanda beynin ayağın konumunu algılamasını sağlayan sinir uçlarını da içerdiğini aktaran Karalezli, uygun fizik tedavi yapılmadığında denge kaybının kalıcı hale gelebileceğini ifade etti.
İlk 48 Saat Kritik
Karalezli, burkulma sonrası ilk 48 saatin büyük önem taşıdığını belirterek RICE prensibinin uygulanmasını önerdi: istirahat, buz uygulaması, elastik bandajla kompresyon ve ayağın kalp seviyesinden yukarıda tutulması. Bu uygulamaların şişlik ve hasarı azaltacağını söyledi.
Modern tedavide fonksiyonel yöntemlerin öne çıktığını belirten Karalezli, ayağın sağa-sola dönmesini engelleyen ancak hareketine izin veren özel bilekliklerin 3 ila 6 hafta kullanılmasının önerildiğini dile getirdi. Denge egzersizleriyle derin duyu hissinin yeniden kazandırılmasının şart olduğunu vurguladı.
Cerrahi Nadir Gerekli
Taze burkulmalarda ameliyatın neredeyse hiç gerekmediğini ifade eden Karalezli, ancak kronik instabilite gelişen ve düz yolda yürürken bile ayağı dönen hastalarda cerrahi seçeneğin gündeme gelebileceğini belirtti. Halk arasında yaygın olan “kırıkçıya çektirme” uygulamasının son derece riskli olduğunu ve mevcut hasarı artırabileceğini söyledi.
Spora dönüş süresinin yaralanmanın derecesine göre değiştiğini belirten Karalezli, “Ağrısız şekilde tek ayak üzerinde zıplayabiliyorsanız spora hazırsınız demektir. Basit burkulmalarda 2-3 hafta, ciddi yırtıklarda ise 6-8 hafta sürebilir” dedi.
Karalezli, “Ayak bileği burkulmasını hafife almayın. İlk 3 haftada kullanacağınız basit bir bileklik, sizi ömür boyu sürebilecek bir sorundan kurtarabilir” uyarısında bulundu.