Her yıl milyonlarca bebeği etkileyen, hastane yatışlarına yol açan ve ilerleyen yıllarda astım riskini artıran RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs), Türkiye’de büyük ölçüde bilinmiyor.
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğretim üyeleri Simten Malhan ve Rukiye Numanoğlu Tekin tarafından yürütülen araştırma, RSV’nin toplumda “görünmez bir tehdit” olarak kaldığını ortaya koydu.
2 bin 825 kişiyle gerçekleştirilen çalışmada katılımcıların %67,4’ü RSV’yi hiç duymadığını, yalnızca %11,8’i virüsü bildiğini ifade etti.
Dünya Genelinde 33 Milyon Bebek Etkileniyor
RSV, bebeklerin neredeyse tamamının 2 yaşına kadar karşılaştığı bir virüs. Ancak etkileri basit bir soğuk algınlığının çok ötesine geçebiliyor.
Her yıl dünya genelinde:
Yaklaşık 33 milyon bebekte alt solunum yolu enfeksiyonu,
3,6 milyon bebekte hastane yatışı görülüyor.
Ayrıca RSV enfeksiyonu geçiren bebeklerde ilerleyen yıllarda astım gelişme riski 3 kat artıyor.
Hastane Riski Biliniyor mu? Kararsızlık Yüksek
Araştırmaya göre katılımcıların sadece %45,7’si RSV’nin hastane yatışına yol açabileceğini düşünüyor. Ancak neredeyse aynı orandaki bir kesim (%43,4) bu konuda emin olmadığını belirtiyor.
Kadınlarda RSV’nin hastane yatışı yapabileceğini düşünenlerin oranı %49,6 iken, erkeklerde bu oran %40,7. Erkeklerin %71,7’si ise virüsü hiç duymadığını ifade etti.
Bu veriler, cinsiyete göre farkındalıkta belirgin bir farklılık olduğunu gösteriyor.
Ebeveyn Olmak Bile Yetmiyor
En dikkat çekici bulgulardan biri ise çocuk sahibi olmanın farkındalığı anlamlı ölçüde artırmaması.
Çocuk sahibi olanların %69’u RSV’yi hiç duymadığını söyledi.
Çocuğu olmayanlarda bu oran %65,6 olarak ölçüldü.
Yani RSV doğrudan bebekleri ilgilendirmesine rağmen ebeveynlerde bile ciddi bir bilgi boşluğu bulunuyor.
Eğitim Artıyor, Bilgi Açığı Bitmiyor
Eğitim seviyesi yükseldikçe farkındalık artıyor. Lisansüstü eğitim grubunda RSV’yi bildiğini söyleyenlerin oranı %58,6’ya çıkarken, lise mezunlarında bu oran %7,7’de kalıyor.
Ancak araştırmacılara göre sorun sadece eğitim düzeyiyle açıklanamayacak kadar yaygın.
“Acil Bilgilendirme Seferberliği Şart”
Prof. Dr. Simten Malhan, ortaya çıkan tabloyu halk sağlığı açısından ciddi bir uyarı olarak değerlendiriyor:
“RSV, toplumun büyük kesimi için hâlâ bilinmeyen bir tehdit. Bu durum, korunma yaklaşımlarında gecikmeye yol açıyor. Doğru ve güvenilir bilgiye erişim sağlanmadan risk etkin şekilde yönetilemez.”
Uzmanlara göre özellikle bebekler, küçük çocuklar ve kırılgan gruplar için RSV konusunda sistemli ve kanıta dayalı bilgilendirme çalışmaları hayati önem taşıyor.
Çünkü görünmeyen risk, en tehlikeli risk olarak değerlendiriliyor.